Boeren bieden klimaatrampen het hoofd

Aurélie Van Wonterghem
12 juli 2018
In Senegal maakt het Green Climate Fund 45.000 huishoudens weerbaarder tegen klimaatverandering. Ook België steunt het klimaatfonds.

De klimaatverandering veroorzaakt vandaag al op veel plaatsen in de wereld periodes van extreme droogte. Vooral de kleine boeren in het Zuiden verdienen daartoe ondersteuning. Het Green Climate Fund (GFC) kan hen daarin bijstaan. Dat fonds werd immers door de Verenigde Naties om ontwikkelingslanden te helpen om hun uitstoot van broeikasgassen in te perken en zich aan te passen aan de onvermijdelijke gevolgen van de klimaatverandering. Ook België draagt bij tot het GFC.

Het zogenaamde “R4 Rural Resilience initiative”, opgestart in 2011 door Oxfam Amerika en het Wereldvoedselfonds (WFP), is één van de projecten dat het GFC financiert. Het initiatief zorgt ervoor dat boeren meer reserves en een steviger financiële basis hebben. Op die manier moeten ze, na een mislukte oogst bij gebrek aan regen, niet halsoverkop hun vee verkopen of hun kinderen van school halen om toch brood op de plank te hebben. Tot nu toe werden al 45.000 kwetsbare huishoudens van kleine boeren geholpen, samen goed voor 405.000 mensen.

Het valt immers goedkoper uit als boeren hun eigen risico’s kunnen beheren dan als de internationale gemeenschap een onverwachte crisis moet aanpakken. Het initiatief maakt daarbij gebruik van een systeem dat we in de westerse wereld vanzelfsprekend vinden: een verzekering. Het systeem bevat vier componenten.

Het valt immers goedkoper uit als boeren hun eigen risico’s kunnen beheren dan als de internationale gemeenschap een onverwachte crisis moet aanpakken.

Risk reduction (= risico verminderen)

Het risico verkleint als boeren de natuurlijke bronnen beter beheren en op voorhand een voorraad voedsel produceren. Dat doen ze onder meer via gemeenschapswerk (community asset building). Zo legden ze in hun dorpen een beter systeem aan om water op te slaan en om te irrigeren. Op die manier beschikken de dorpen over voldoende voedsel en water in geval van nood. In ruil voor het geleverde werk worden hun verloren gegane goederen bij een natuurramp gecompenseerd, zoals bij een verzekering. Boer Munyange getuigt: ‘Het was hard werk, maar uiteindelijk raken onze boerderijen beter ontwikkeld. We willen zelfs nog verder gaan.’

 

Risk transfer (=risico verplaatsen)

In dit stadium zullen de boeren een verzekering aangaan die ze kunnen verkrijgen via het gemeenschapswerk. Zelfs de armste boeren krijgen op die manier toegang tot een verzekering dankzij hun geleverde werk. Zo zal het risico ‘zich verplaatsen’: van een eigen risico bij de ramp zelf, naar een risico voor de verzekeringsmaatschappijen.

Nu ze financieel minder afhankelijk zijn, kunnen de boeren een deel van hun oogst opsparen en wachten met verkopen tot de marktprijs gunstiger is.

Een vrouw oogst granen.
© WFP/Carla De Gregorio

Prudent risk taking (= voorzichtig risico’s nemen)

Als de boeren financieel stabieler zijn dankzij de verzekering, zullen ze ook meer geneigd zijn om een lening aan te gaan. Dat was het geval bij Mulata Atsbeha. De droogte had zijn oogst helemaal verwoest. Hij kon er zelfs zijn dieren niet mee voederen. Dankzij een voordelige rentevoet ging hij een lening aan. Met dat geld startte Mulata een eigen bedrijf als handelaar in dierenhuiden. ‘Sindsdien gaat het goed met mij,’ zegt Mulata. ‘Mijn onderneming werd een succes. Ik begon winst te maken en kon het geleende geld voor de einddatum terugbetalen – tot de laatste cent.’

 

Risk reserves (=risicoreserves)

Voor het project van start ging, verkochten de boeren hun producten zo snel mogelijk aan opkopers, vaak aan een te lage prijs. Ze hadden immers geen plaats om hun landbouwproducten te stockeren en hadden vaak het geld broodnodig. Nu ze financieel minder afhankelijk zijn, kunnen de boeren een deel van hun oogst opsparen en wachten met verkopen tot de marktprijs gunstiger is. Door de hogere verkoopprijs maken ze meer winst. Ze kunnen hun voorraad ook voor zichzelf gebruiken als de oogst zou mislukken. Ook op financieel vlak hebben de boeren nu een sterkere basis waar ze op kunnen terugvallen indien nodig.

Met deze vier componenten maakt het R4-initiatief boeren beduidend weerbaarder tegen klimaatrampen. Het stimuleert ook de financiële markt doordat boeren meer kunnen sparen.

 

Bronnen:

https://www.oxfamamerica.org/explore/stories/when-the-rain-fails-access-to-credit-can-give-farmers-new-opportunities/

https://policy-practice.oxfamamerica.org/work/rural-resilience/r4/

Klimaat Voedselzekerheid Senegal Plattelandseconomie
Terug Planeet
Imprimer
Over hetzelfde thema - Artikel 2 /13 Enabel voorop in de strijd tegen klimaatverandering