Zijn jongeren nog solidair?

Helena Spriet
16 december 2019
Slechts 23% van de jongeren vindt solidariteit belangrijk. Als de jeugd niet rechtstreeks betrokken is bij een maatschappelijk probleem, zullen ze niet snel in actie schieten om de wereld te redden. Hoe komt dat? Een recente studie van Annoncer La Couleur onderzocht het fenomeen.

Jongeren willen de wereld op zijn kop zetten en verbeteren, maar ze engageren zich enkel als ze zelf in aanraking komen met onrechtvaardigheid in hun dagelijks leven. Toch is het ook een hoopvolle vaststelling dat jongeren zich überhaupt inzetten voor een betere wereld.

Annoncer La Couleur (ALC) - een programma van de Belgische Ontwikkelingssamenwerking en Franstalige tegenhanger van KleurBekennen - voerde samen met Dedicated Research een onderzoek om de waarden, de belangen en de stellingnames van jongeren over samenlevingsvragen te ontdekken. In juni 2019 werden 500 jongeren (tussen 14 en 19 jaar) en 40 leerkrachten ondervraagd in de federatie Brussel-Wallonië.

Jongeren hebben meer vertrouwen hebben in wat de familie verkondigt dan in wat de media en de politici te zeggen hebben. Erger nog, die wantrouwen ze zelfs.

Solidair in eigen omgeving

De conclusie van het onderzoek is eenduidig: jongeren hechten meer waarde aan de maatschappij en de maatschappelijke problemen in hun onmiddellijke omgeving. Voor meer dan 90% van de bevraagde jongeren nemen vrienden, familie en toekomst een belangrijke plaats in hun leven. Daaruit volgt dat ze ook meer vertrouwen hebben in wat de familie verkondigt dan in wat de media en de politici te zeggen hebben. Erger nog, die wantrouwen ze zelfs. Jongeren zijn dus ook meer solidair met hun directe omgeving dan met ver-van-hun-bed-problemen. 

Toch wil bijna 50% zich inzetten voor een rechtvaardige en solidaire wereld.  Hun drijfveer? Emoties! Jongeren engageren zich van zodra ze emotioneel geraakt zijn, zich betrokken voelen of het probleem kunnen verpersoonlijken. Migratie ligt hen bijvoorbeeld nauw aan het hart omdat ze meestal wel in aanraking komen met vluchtelingen, in de klas of via getuigenissen.

De heroriëntatie op hun naaste omgeving en het afnemende belang van humanistische waarden is te wijten aan het angstige klimaat rondom jongeren.

Leerkrachten

Leerkrachten bevestigen die vaststellingen met wat ze zien in de realiteit. ‘De heroriëntatie op hun naaste omgeving en het afnemende belang van humanistische waarden is te wijten aan het angstwekkende klimaat rondom jongeren: de actualiteit, de opwarming van de aarde, de wereld in "crisis", de werkloosheid..... Ze hebben de neiging zichzelf te beschermen achter een identiteit, een omgeving van samenhorigheid. Het model "eerst ik, de anderen/de wereld nadien" is aanvaardbaar geworden door de bubbel die volwassenen creëren’, klinkt het. in wezen treedt een dergelijke houding meer naar voor omdat de volwassenen dat ook doen.

Het onderwijs heeft een belangrijke invloed op wat leerlingen denken en hoe ze zich gedragen.  Wereldburgerschapseducatie op school wil leerlingen daarom opleiden tot verantwoordelijke en solidaire burgers. Leerkrachten kunnen leerlingen bijvoorbeeld vanuit hun persoonlijke leefwereld met een open blik naar de wereld laten kijken. Bovendien moet de kritische geest beter ontplooid worden. Een positieve benadering van de gebeurtenissen is daarin cruciaal.

Ten slotte is de participatie van jongeren ook heel belangrijk: hen actief laten deelnemen en betrekken bij projecten draagt bij tot een gevoel van verbondenheid en solidariteit. ‘Wereldburgerschapseducatie is daarom meer dan ooit een essentiële leerschool voor jongeren die hun houvast een beetje verliezen’, besluit Florence Depierreux, coördinator van het Annoncer La Couleur programma.

 

Pedagogisch materiaal vind je hier.

Wereldburgerschap Jongeren
Terug Mens
Imprimer
Over hetzelfde thema - Artikel 2 /6 Kinderen en kolonisatie: ‘We hebben geluk dat we nu geboren zijn’