Achter de tralies met Within without Walls

Jan De Cock
22 november 2017
Al vele jaren zet Jan De Cock zich in voor een menswaardiger gevangeniswezen, zowel in het Zuiden als bij ons.

Als gewetensbezwaarde ben ik in 1987 naar Chili getrokken om te werken met straatkinderen, lijmsnuivers en jongeren die leden onder de consequenties van Pinochets dictatuur. Sommige van hun ouders waren politieke gevangenen. Zo zette ik mijn eerste stappen achter tralies. Wanneer later vele jongeren zelf in de gevangenis belandden, werd de bajes pas echt mijn biotoop. Ik zou nog enkele jaren zwerven langs de wereldzeeën (met een hospitaalschip in West-Afrika, bij bejaarden in Londen, onder Palestijnse weeskinderen in Jeruzalem, etc.) waarbij ik steeds op zoek ging naar mannen en vrouwen die in gevangenissen zaten.

Vrijwillige opsluiting

Waarom sluiten wij mensen op? Wat zegt dat over ‘goed en kwaad’ in mezelf? Ik wilde nog dichter komen bij het hart van gevangenen en aan geloofwaardigheid winnen om er voor de buitenwereld over te vertellen, om mensen tot meer zorgplicht te bewegen. Het heeft geleid tot bezoeken aan zo’n 200 gevangenissen en tot vrijwillige opsluiting in de helft ervan. Drie weken werken in een medisch project in 7 gevangenissen in Papoea-Nieuw-Guinea inspireerde me om ook voor zieken in de bres te springen. Gedurende meer dan tien jaar zou ik de gevangenispassie combineren met stervensbegeleiding in enkele ziekenhuizen in het Antwerpse.

Within-Without-Walls

In 2005 verbleef ik een maand in een gevangenis in Congo. Er was geen water, toiletten waren onbestaande en in veertien dagen was er geen voedsel meer binnen gekomen. Het werd het begin van onze vzw Within-Without-Walls. Gedurende vier jaar hebben we in België en elders in de wereld geld ingezameld om een menswaardigere gevangenis te bouwen. Geen lichte klus als je weet dat ‘gevangenen’ niet gemakkelijk verkoopt op de sociale markt. Ondertussen is de nieuwe gevangenis in Noord-Kivu, een provincie in het oosten van de Democratische Republiek Congo, een feit. Niet alle problemen zijn van de baan maar er is water en er zijn toiletten. Nadat voedselprogramma’s op poten werden gezet, watervoorziening werd gegarandeerd en we de autoriteiten achter hun veren blijven zitten om komaf te maken met hun juridisch talmen, investeert Within-Without-Walls sinds enkele jaren in herstelrecht (een stroming die een andere invulling geeft aan het strafrecht: in plaats van de dader te straffen staat het slachtoffer centraal en gaat het er juist om de schade die door een misdrijf is aangericht te herstellen, nvdr).

In 2005 verbleef ik een maand in een gevangenis in Congo. Er was geen water, toiletten waren onbestaande en in veertien dagen was er geen voedsel meer binnen gekomen. Het werd het begin van onze vzw Within-Without-Walls.

Succesverhaal

Als dialoog- en werkgroep voor daders, slachtoffers en maatschappij ontdekken we gaandeweg dat herstel voor alle groepen leidt tot een betere wereld. Herstel in naam van meer geluk is geen naïef ‘Lalaland’. Een extract van één van onze deelnemers aan een workshop:

“Bijna zes jaar geleden werd mijn broer Robert vermoord. De dader werd veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf. Ik had nog nooit over slachtoffer-dader-bemiddeling gehoord tot er in juli 2014 een brief in mijn bus viel. De dader had op eigen initiatief een organisatie gecontacteerd om een bemiddelingsprocedure te starten. Ik begreep het niet meteen maar mijn nieuwsgierigheid was wel geprikkeld. Mijn familie reageerde verontwaardigd en vond zijn toenadering erg ongepast. Maar ik ben wel op zijn aanbod ingegaan. Er werd een gesprek geregeld tussen de dader en mezelf in de gevangenis. De bemiddelingsdienst ging stapje voor stapje te werk. Er werd met zorg naar mij geluisterd en naar wat mijn verwachtingen waren.

De dader zat al aan een tafeltje te wachten toen ik in het kille zaaltje binnenkwam. Hij stond op van zijn stoel en gaf me een hand. In die handdruk zat zoveel gevoel en spijt dat ik wist dat ons gesprek wel los zou lopen. Al het uiterlijk vertoon van tijdens het assisenproces was verdwenen. We hebben ongeveer twee uur en half gebabbeld. Het was een sereen en open gesprek dat we allebei broodnodig hadden om verder te kunnen met ons leven, om te herstellen van die vreselijke gebeurtenis die ons verbond. Voor mezelf is de bemiddeling met ons gesprek als hoogtepunt het mooiste geschenk wat de dader mij kon geven. Hij heeft er voor gezorgd dat ik niet verbitterd werd of verzuurde. Ik geloof heel erg in een tweede kans. Ik kan hem vergeven. Daardoor wordt mijn verdriet niet minder erg maar wel een pak minder zwaar om dragen.”

www.prisoninfo.org

 

Jan De Cock

Wie?

Jan De Cock    
Ontwikkelingswerker in onder meer Latijns-Amerika en Afrika, liet zich als coördinator van Within-Without-Walls vrijwillig opsluiten in meer dan 100 gevangenissen.

Wat?

Vzw Within-Without Walls (WWW): een dialoog- en werkgroep rond gevangenen, slachtoffers, ex-gevangenen en maatschappij.

Waarom?

WWW is tegen mensonwaardige straffen, tegen psychisch en fysisch martelen en tegen de doodstraf. Door te streven naar een menselijker gevangenisbeleid wil WWW wereldwijd bijdragen tot de verbetering van mensonterende situaties in gevangenissen en wil het mee zoeken naar mogelijke alternatieven voor opsluiting.

Mensenrechten
Terug naar dossier
Imprimer
In dezelfde categorie - Artikel 12 /20 Guinee zit in het DNA van Brussels Airlines