Belgische expertise van Vias nu ook op Afrikaanse wegen

Joël Tabury
10 december 2018
Het werk van Vias, vroeger bekend onder de naam BIVV (Belgisch Instituut voor Verkeersveiligheid), is ook relevant voor Afrika. Het wegverkeer neemt er immers sterk toe, net als het aantal ongevallen.

Terwijl het aantal verkeersongevallen sterk toeneemt, vooral in Afrika, wordt de Belgische expertise op vlak van verkeersveiligheid nu ook geleidelijk ingezet in internationale samenwerkingen. Gesterkt door zijn goede resultaten in België, profileert Vias zich meer en meer als gesprekspartner bij uitstek als het erop aankomt het hoofd te bieden aan uitdagingen op vlak van verkeersveiligheid in Franstalig Afrika. Volgens Jean-François Gaillet, Directeur Techniek en Innovatie bij Vias, zijn deze uitdagingen, die passen in het kader van de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s), complex maar niet onoverkomelijk.

Het instituut Vias, in het verleden beter bekend onder het label BIVV (Belgisch Instituut voor Verkeersveiligheid), is in België al bijna drie decennia lang een hoofdrolspeler in de verkeersveiligheid. Of het nu gaat om aanbevelingen aan de overheid om de infrastructuur te verbeteren (verkeersborden, kwaliteit van het wegdek, verlichting, verkeersdrempels…), strengere verkeersregels (snelheid, rijbewijs…) of de sensibilisering van de weggebruikers met betrekking tot gepast rijgedrag: Vias probeert gedragsveranderingen teweeg te brengen met behulp van sterke boodschappen en zeer gemediatiseerde reclamecampagnes, zoals de Bob-campagne tegen alcohol achter het stuur. 

 

Terugdringen van het aantal verkeersslachtoffers: een Duurzame Ontwikkelingsdoelstelling

Deze inspanningen werpen hun vruchten af. Statistieken tonen aan dat het aantal verkeersslachtoffers in België jaar na jaar daalt, hoewel het aantal voertuigen op de weg blijft groeien. Vias speelt zeker geen onbelangrijke rol in deze resultaten.

Helaas kennen niet alle landen deze positieve evolutie naar een almaar veiliger wegverkeer. Dat geldt met name voor het Afrikaanse continent, dat een ongeziene toename van het aantal weggebruikers kent. Hoewel er geen statistieken voorhanden zijn en de situatie van regio tot regio verschilt, kan je er niet omheen: de grotere verkeersdichtheid in Afrika gaat gepaard met een toename van het aantal verkeersongevallen. De lokale overheden worden zich hier steeds meer van bewust. 

De grotere verkeersdichtheid in Afrika gaat gepaard met een toename van het aantal verkeersongevallen. De lokale overheden worden zich hier steeds meer van bewust.

Een verkeersongeval in Burkina Faso
© Shutterstock

Er zijn nog veel verbeteringen nodig op vlak van infrastructuur én rijgedrag om de schade te beperken die wordt veroorzaakt door het sterk toegenomen wegverkeer in Afrika, overigens vaak met dodelijke afloop. Een van de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) ─ namelijk SDG3.6 ─ wil trouwens het aantal verkeersdoden en -gewonden tegen 2020 halveren.

Volgens Jean-François Gaillet, Directeur Techniek en Innovatie bij Vias en initiatiefnemer van ontwikkelingsprojecten van het Belgische instituut in Afrika, ‘zijn de uitdagingen in Afrika op het gebied van verkeersveiligheid gigantisch. Een organisatie als Vias kan er een belangrijke rol spelen, niet enkel omdat Afrika vooralsnog geen vergelijkbare instellingen kent, maar ook omdat onze diensten zich onderscheiden van wat andere Europese actoren aanbieden.

Onze grote kracht is dat we beschikken over een breed scala aan competenties binnen eenzelfde expertisecentrum. We kunnen rekenen op ruim honderd medewerkers, waaronder onderzoekers, ingenieurs, psychologen, terreindeskundigen, juridische adviseurs en andere consultants. We verrichten niet enkel beleidswerk, maar begeven ons ook op het terrein om bijvoorbeeld inspecties van de verkeersveiligheid uit te voeren, ambtenaren op te leiden, campagnes op vlak van verkeersveiligheid te organiseren en samen te werken met scholen.’

We verrichten niet enkel beleidswerk, maar begeven ons ook op het terrein om bijvoorbeeld inspecties van de verkeersveiligheid uit te voeren, ambtenaren op te leiden, campagnes op vlak van verkeersveiligheid te organiseren en samen te werken met scholen.

Jean-François Gaillet - Vias

Vooral inzetten op kennisoverdracht

Als onafhankelijk en multidisciplinair kenniscentrum wil Vias vernieuwende oplossingen bieden voor structurele, technologische en sociale problemen, alsook problemen op het gebied van wetgeving en infrastructuur. Deze methode heeft al zijn vruchten afgeworpen in België en sinds enkele jaren probeert Vias daarvoor ook op internationaal niveau erkenning te verwerven. Daarbij zet de organisatie vooral in op de samenwerking met landen in Franstalig Afrika.

Zo stelde Vias zich kandidaat voor overheidsopdrachten van het Belgisch ontwikkelingsagentschap Enabel, de Europese Unie en de Wereldbank. En met succes. Het verkeersinstituut mocht diverse projecten uitvoeren, zoals de uitwisseling van experten met Algerije, de ontwikkeling van een databank voor verkeersongevallen in Kameroen en de oprichting - samen met andere partners - van een heus Afrikaans studiecentrum voor verkeersveiligheid (Observatoire Africain de la Sécurité Routière) in het kader van een Europees project (Horizon 2020).

Vias zet voornamelijk in op kennisoverdracht en probeert daarbij lokale investeringen te bevorderen. Volgens Jean-François Gaillet zijn financieringsmiddelen voor een veiliger infrastructuur immers aanwezig in Afrika, of op zijn minst denkbaar. ‘Dat is enkel mogelijk via vormen van indirecte financiering. Zo wordt een deel van het statiegeld op bier in Burkina Faso door de bierbrouwers opzijgezet om het te investeren in verkeersborden. Er worden ook andere lokale financieringsmogelijkheden uitgeprobeerd zoals het afstaan van een deel van de provisies op autoverzekeringscontracten en op de brandstofprijzen aan de pomp.

’Structurele financiering is nodig om duurzame structuren op te zetten. Alleen zo kan deskundig personeel over de nodige middelen beschikken om zijn taken uit te voeren. De directeur van Vias toont zich enthousiast, temeer daar ‘de leiders van de Afrikaanse landen zich er meer en meer bewust van worden dat verkeersveiligheid een prioriteit is. De eigen bevolking, maar ook internationale organisaties zoals de Wereldgezondheidsorganisatie, zetten hen immers aan tot concrete acties in die zin. Vandaag is het voor iedereen evident dat de investeringen in verkeersveiligheid in het niet vallen vergeleken met de menselijke en economische schade die door verkeersongevallen wordt aangericht.’

Het verkeersinstituut mocht diverse projecten uitvoeren, zoals de uitwisseling van experten met Algerije, de ontwikkeling van een databank voor verkeersongevallen in Kameroen en de oprichting van een heus Afrikaans studiecentrum voor verkeersveiligheid.

Rijgedrag hangt ook samen met cultuur

Naast investeringen in bijvoorbeeld verkeersborden blijft de grootste uitdaging misschien wel om een verandering teweeg te brengen in het rijgedrag van de weggebruikers. Als je bedenkt dat de vooruitgang in ons land het resultaat is van verschillende decennia van onafgebroken sensibiliseringscampagnes, hoe zit dat dan in Afrika? Rijbewijzen worden in tal van Afrikaanse landen te gemakkelijk afgegeven en de technische controle van voertuigen is weinig doeltreffend. Daarnaast, zo benadrukt Jean-François Gaillet, moet ook rekening worden gehouden met culturele elementen die onvermijdelijk het rijgedrag van bestuurders beïnvloeden, afhankelijk van hun afkomst en opleiding. In landen waar de politie onderbemand is en corruptie alomtegenwoordig, blijft er veel werk voor de boeg op vlak van controle en opvolging door justitie van grote overtreders. 

Dankzij zijn brede scala aan vaardigheden kan Vias ook een rol spelen in het tot stand brengen van een ‘inclusievere’ samenleving, waarbij iedereen aan zijn trekken komt. Het instituut keurt immers de voertuigen goed die zijn aangepast aan personen met beperkte mobiliteit: een ander kennisdomein dat ook in ontwikkelingslanden onder de aandacht zou moeten worden gebracht.

 

Lees ook Lessen in veilig verkeer

 

Verkeer Afrika
Terug naar dossier
Imprimer
In dezelfde categorie - Artikel 3 /26 Robbedoes, ambassadeur van mensenrechten