Belgische universitairen in de bres voor Congolese collega’s

Chris Simoens
19 oktober 2017

 

Universiteiten in DR Congo hebben het niet gemakkelijk. Gelukkig kunnen ze bogen op gemotiveerde medewerkers en groeit de steun vanwege hun overheid. Ook de Belgische universiteiten steken een handje toe.

 

De Congolese universiteiten kregen jarenlang weinig steun van hun overheid. Maar sinds het aantreden van premier Matata twee jaar geleden is een en ander ten goede veranderd. De regering ziet in dat universiteiten een belangrijke rol spelen in ontwikkeling. Ze leveren immers de experten – ingenieurs, geneesheren, landbouwkundigen … - die mee de samenleving helpen uitbouwen. Geleidelijk slaagt de Congolese staat erin zijn economische groei – vorig jaar 8,5% - beter te verzilveren door meer belastingen te innen. En zien de universiteiten hun budget stijgen. Alvast de hoogleraren hebben tegenwoordig een mooi inkomen, er is wat geld voor werking en gebouwen worden vernieuwd.

 

Gemotiveerd

Toch blijven de omstandigheden behoorlijk karig. Het loon van universitaire medewerkers zoals assistenten en geassocieerde hoogleraren is nog steeds te laag. Bijgevolg dienen ze bij te klussen om te overleven. Maar dat ontmoedigt hen niet: ze blijven zich volop inzetten voor hun universitair werk.

 

Aan talent en motivatie ontbreekt het dus niet. Daarom vinden de Belgische universiteiten het essentieel om hun Congolese evenknieën te ondersteunen. Vorig jaar was Congo het belangrijkste partnerland voor ARES[1] (de Franstalige universiteiten).Voor VLIR-UOS[2] (Vlaamse universiteiten) was Congo partnerland n°2.

 

 

Internet en intranet

ARES en VLIR-UOS slaan in Congo zelfs de handen in elkaar. Samen installeren ze een performant internet en intranet bij 7 Congolese universiteiten (4 ervan in Kinshasa) en een universiteit in Burundi. Voordien was immers niets voorhanden. Met andere woorden: geen mailverkeer, geen PowerPointpresentaties … Studenten werden ingeschreven op fiches.

 

Samen met andere partners werd in Kinshasa de grootste universitaire bibliotheek van Centraal-Afrika uit de grond gestampt, met meer dan 14.000 volumes en toegang tot digitale tijdschriften. Opleidingen in ICT voor alle 8  universiteiten vinden daar plaats.

 

Universitaire Samenwerking met Congo

 

Toegepast onderzoek

Zowel VLIR-UOS als ARES doen aan ‘institutionele samenwerking’ met een paar  universiteiten, telkens gedurende 10 à 12 jaar. VLIR-UOS koos voor Kisangani en Bukavu, ARES voor Kinshasa en Lubumbashi. Het is een zeer brede vorm van samenwerking: doctoraatsstudenten worden opgeleid, de administratie versterkt, studieprogramma’s verbeterd en zo meer. Dat alles met het oog op zelfredzaamheid.

 

En natuurlijk gebeurt er onderzoek, met steeds direct toepasbare onderwerpen. Zo plukken de inwoners van Kisangani regelmatig wilde planten (zoals paddenstoelen) uit de wouden rondom de stad of jagen er op ‘woudvlees’. Dat legt natuurlijk een zware druk op de biodiversiteit. Wetenschappers zoeken nu uit over welke soorten het precies gaat en of ze gekweekt kunnen worden. In Bukavu – hoofdstad van het woelige Zuid-Kivu – gaat de aandacht onder meer naar ‘waardig werk’: betere rechten voor de tallozen die proberen te overleven door zelfstandig minerale ertsen te ontginnen. In Lubumbashi bestudeert men onder andere planten die koper uit de grond op kunnen nemen en dus bevuilde grond kunnen reinigen. Voor mijnbedrijven onderzoekt men er welke mineralen in de bodem zitten. De nauwe samenwerking met bevoegde ministeries en lokale ngo’s zorgt ervoor dat de resultaten bij de bevolking terecht komen.

 

Er wordt ook op toegezien dat de opleidingen goed afgestemd zijn op de arbeidsmarkt. Maar enige brain drain valt niet te vermijden. Sommige afgestudeerden zoeken betere horizonten op in Zuid-Afrika of de VS. Toch gloort er stilaan hoop voor de Congolese samenleving en haar universiteiten. De Belgische universiteiten dragen daar hun steentje toe bij.

 

[1] Académie de Recherche et d’Enseignement supérieur (vroeger CIUF-CUD)

[2] Vlaamse Interuniversitaire Raad – Universitaire Ontwikkelingssamenwerking

Coopération Universités Congo
Terug Samenwerking
Imprimer
Over hetzelfde thema - Artikel 2 /3 Een vak aanleren is bouwen aan een betere toekomst