Een Belgische mee aan het stuur van de Wereldbank

Chris Simoens
23 september 2019

Een blik achter de schermen

Nathalie Francken zetelt sinds november 2018 als plaatsvervangend directeur in de Raad van Bestuur van de Wereldbank. Wat doet ze daar precies? Ontdek haar verhaal.
Portret van Nathalie Francken

 

Wie?

Nathalie Francken, plaatsvervangend directeur op het hoofdkwartier van de Wereldbank in Washington

 

Wat?

Als plaatsvervangend directeur van de kiesgroep waar België deel van uitmaakt, beslist ze in de Raad van Bestuur mee over de projecten en strategieën van de Wereldbank

 

Waarom?

Het Belgisch standpunt rond internationale samenwerking moet bij de Wereldbank uitgedragen worden, extreme armoede moet uitgeroeid worden en welvaart moet gedeeld worden

Buitenlands parcours

Werken in het buitenland, en ook ontwikkelingssamenwerking, hebben me altijd al aangetrokken. Tijdens mijn studies landbouwingenieur – met specialisatie landbouweconomie – trok ik voor mijn thesis naar El Salvador. Daar voerde ik voor de ngo Trias een bevraging uit van 300 huishoudens. Doel: de impact van microkredieten – kleine leningen – nagaan op de voedselzekerheid.

Aan het begin van mijn doctoraat had het hoofdkwartier van de Wereldbank in Washington hulp nodig bij de verwerking van een massa gegevens over landhervorming in West-Afrika. Gedurende 3 maanden heb ik dat met veel enthousiasme gedaan om daarna verder te gaan met mijn doctoraat.

Ook later heb ik regelmatig in het buitenland gewoond. Zo werkte ik als econoom bij de Afrikaanse Ontwikkelingsbank in Tunesië en Tanzania. De Afrikaanse Ontwikkelingsbank is een regionale ontwikkelingsbank die, net als de Wereldbank, goedkope leningen verstrekt aan ontwikkelingslanden. In Tanzania ben ik ook actief geweest voor Irish Aid, de Ierse ontwikkelingsorganisatie.

De Wereldbank kruiste nog meerdere malen mijn pad. Ik werkte immers op diverse afdelingen als consultant, zowel in Washington als op het landenkantoor in Madagaskar.

Ik was ook een jaar lang actief als productiemanager in een voedingsbedrijf. We voerden voedingsproducten in vanuit Noord-Afrika. Deze ervaring bracht me veel kennis bij over de private sector in ontwikkelingslanden.

Net voor ik naar Washington vertrok voor mijn huidige functie, was ik voorzitster van de Raad van Bestuur van het Belgisch Ontwikkelingsagentschap (Enabel), gaf ik les en deed ik onderzoek aan de KU Leuven. Ik was tevens adviseur bij de Directie-Generaal Ontwikkelingssamenwerking en Humanitaire Hulp in het kader van een beleidsondersteunend project.

Kortom, ik heb een gevarieerd parcours afgelegd dat me goed heeft voorbereid op mijn huidige taken op het hoogste niveau van de Wereldbank.

 

De Wereldbank heeft 2 grote doelstellingen: (1) de extreme armoede uitroeien tegen 2030 (doelstelling 3%) en (2) zorgen voor een duurzame groei die ook aan de armste 40% van de bevolking ten goede komt.

Een gigant voor ontwikkelingssamenwerking

Zonder overdrijven mag je stellen dat de Wereldbank ’s werelds grootste instituut is voor ontwikkelingssamenwerking (zie kader). Samen met de andere instellingen van de Wereldbankgroep (WBG) heeft ze 2 grote doelstellingen: (1) de extreme armoede uitroeien tegen 2030 (doelstelling 3%) en (2) zorgen voor een duurzame groei die ook aan de armste 40% van de bevolking ten goede komt. Deze doelstellingen wil ze op 3 manieren bereiken: (1) inclusieve en duurzame economische groei versnellen; (2) helpen om meer in mensen te investeren; en (3) de veerkracht verbeteren tegen mondiale schokken en crisissen. Deze zogenaamde “2 x 3”-benadering ligt volledig in lijn met het Belgisch ontwikkelingsbeleid en met de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s).

De Wereldbank is een enorm grote organisatie met meer dan 16.000 medewerkers en een administratief budget van ongeveer 2,8 miljard dollar. 189 landen zijn er vertegenwoordigd en het personeel komt uit zomaar eventjes 177 landen. Een super internationale omgeving dus waar het zeer aangenaam werken is. Maar hoe organiseer je zoiets?

Wat is en doet de Wereldbankgroep?

 

De Wereldbankgroep bestaat uit 5 instellingen:

 

1. International Bank for Reconstruction and Development (IBRD)

2. International Development Association (IDA)

 

IBRD en IDA vormen samen de Wereldbank, met name dat onderdeel dat aan openbare instellingen in ontwikkelingslanden (goedkope) leningen of giften, technische bijstand en andere hulp verschaft. Het betreft vooral grote infrastructuurprojecten zoals de elektrificatie van het platteland in Mali, de verbetering van het openbaar vervoer in Abidjan (Ivoorkust) en de toegang tot water en het verbeteren van landbouwdiensten in Somalië.

 

3. International Finance Corporation (IFC)

IFC verstrekt leningen aan private ondernemingen die investeren in ontwikkelingslanden, en kan zelf ook deelnemen in het kapitaal.

 

4. Multilateral Investment Guarantee Agency (MIGA)

MIGA – mondiaal tegenhanger van het Belgische Credendo – verstrekt investeringsgaranties tegen politieke risico’s aan private investeerders. Doel: buitenlandse investeringen in ontwikkelingslanden stimuleren.

 

5. International Centre for the Settlement of Investment Disputes (ICSID)

ICSID is ’s werelds voornaamste instelling die geschillen beslecht rond internationale investeringen.

 

België betaalt jaarlijks een variabele bijdrage aan de Wereldbank. In 2018 bedroeg die 59,40 miljoen euro.

Een zitje in de Raad van Bestuur

Aan het hoofd van de Wereldbank staat een Raad van Bestuur met 25 directeurs en hun plaatsvervangers. Elke directeur vertegenwoordigt een land of een groep landen. Zelf ben ik plaatsvervangend directeur van de ‘kiesgroep’ waar België deel van uitmaakt. De Oostenrijker Günther Schönleitner is sinds november 2018 directeur. In dezelfde kiesgroep zetelen ook Luxemburg, Oostenrijk, Hongarije, Kosovo, Slovakije, Slovenië, Tsjechië, Turkije en Wit-Rusland.

Ik ben niet alleen plaatsvervangend directeur voor IBRD en IDA, maar ook voor IFC (zie kader). Voor MIGA ben ik directeur. Samen met Mr. Schönleitner volg ik alle dossiers op die op de Raad van Bestuur besproken worden: de diverse projecten, strategieën en zo meer. Wij vertegenwoordigen daar de standpunten van alle landen van onze kiesgroep. Onze kiesgroep is ook lid van het budgetcomité en het comité voor goed bestuur en administratieve aangelegenheden.

Zelf ben ik plaatsvervangend directeur van de ‘kiesgroep’ waar België deel van uitmaakt. In dezelfde kiesgroep zetelen ook Luxemburg, Oostenrijk, Hongarije, Kosovo, Slovakije, Slovenië, Tsjechië, Turkije en Wit-Rusland.

Portret vann Heidy Rombouts
Heidy Rombouts
Portret van Marlène Beco
Marlène Beco

 

We krijgen daarvoor de onmisbare hulp van een fantastisch team van een 8-tal adviseurs – waaronder 2 Belgen , Marlène Beco en Heidy Rombouts. Zij bereiden alle dossiers grondig voor alvorens ze bij de Raad van Bestuur op tafel komen. Zij staan ook in voor de contacten met de betrokken instanties in onze kiesgroeplanden. Marlène (FOD Financiën) legt zich vooral toe op Centraal-Afrika en de dossiers van Belgische bedrijven. Heidy (FOD Buitenlandse Zaken) volgt voornamelijk de dossiers van Oost- en Zuidelijk Afrika op en is expert inzake internationale samenwerking in fragiele en conflictsituaties.

We zijn tevens lid van een informeel comité dat gendergelijkheid nastreeft in de Raad van Bestuur. Want op dit moment is maar 18% van de leden van de Raad van Bestuur een vrouw! De Belgische vertegenwoordiging geeft alvast het goede voorbeeld: ze is volledig vrouwelijk. Al is dat louter toeval, men heeft telkens gewoon de beste geselecteerd. Toch ben ik fier dat minister Alexander De Croo de genderkwestie ter harte neemt.

 

Belgische prioriteiten

Binnen de WBG dragen wij – ikzelf, samen met Marlène en Heidy – de prioriteiten uit van het Belgisch beleid rond internationale samenwerking. Dat vergt vanzelfsprekend enig aftoetswerk met onze ambassades en met de collega’s van de FOD Buitenlandse Zaken en de FOD Financiën in Brussel.

Doordat we in het budgetcomité zetelen, volgen we van nabij op of de Belgische bijdrage aan de Wereldbank – en die van de andere landen van de kiesgroep – zo efficiënt mogelijk besteed wordt. We bereiden tevens de vergaderingen voor van de WBG, samen met onze collega’s in Brussel, maar ook op de ambassade in Washington en bij het Internationaal Monetair Fonds. We begeleiden ook de bezoeken van de ministers en hun delegaties uit België.

Vier werkmannen op een werf van een hydro-elektriciteitscentrale in aanbouw (Vietnam)
© Mai Ky/World Bank

Aangezien de Wereldbank onder andere grote infrastructuurwerken ondersteunt, is het voor veel Belgische bedrijven interessant om daar een graantje van mee te pikken. Daarom informeren we hen over die mogelijkheden, in samenwerking met de diverse agentschappen voor internationaal ondernemen (Flanders Investment and Trade (FIT), Agence wallonne à l'Exportation et aux Investissements étrangers (AWEX) en Brussels Invest & Export).

We faciliteren ook uitwisselingen tussen de Wereldbankgroep en onze Belgische kennisinstellingen en onze civiele samenleving. Want de Wereldbank is niet alleen een investeringsbank, maar ook een gedegen kennis- en adviescentrum. Het staat aan de top binnen het domein van de ontwikkelingseconomie. Er worden ook zeer veel interessante lezingen en trainingen aangeboden.

 

5 paar ogen

Ik vind dat de Wereldbank het over het algemeen goed doet, al begrijp ik wel de kritiek. Projecten zouden niet altijd de armen ten goede komen of het milieu schaden en zo meer. De Raad van Bestuur doet wel degelijk inspanningen om dat te verhelpen. Zo trad op 1 oktober 2018 een nieuw ‘milieu- en sociaal kader’ in werking. Onze voorgangers in de Belgische kiesgroep hebben daar sterk aan bijgedragen.

Voortaan worden de zaken die op sociaal en milieuvlak kunnen misgaan, systematischer aangepakt. Denk aan klimaatverandering, een gelijkwaardige inspraak en betrokkenheid van de belanghebbenden of de impact op arbeidsomstandigheden. In feite beschikt de WBG over ‘5 paar ogen’ die de werking ervan in de gaten houdt en bijstuurt waar nodig: de inspectie, een interne audit, een onafhankelijke evaluatiegroep, een institutionele integriteitsafdeling en een ombudsman voor IFC en MIGA.

De WBG beschikt over ‘5 paar ogen’ die de werking ervan in de gaten houdt en bijstuurt waar nodig: de inspectie, een interne audit, een onafhankelijke evaluatiegroep, een institutionele integriteitsafdeling en een ombudsman voor IFC en MIGA.

Tegen het eind van dit jaar zal een nieuwe strategie afgerond zijn rond de werking in fragiele contexten en conflictgevoelige situaties. In 2030 zal de helft van de arme bevolking in een onstabiele omgeving of oorlogsland leven. De extreme armoede stijgt er exponentieel. De WBG kan dus zijn doelstellingen alleen maar halen wanneer ze effectief kan optreden in deze landen. Dat vergt een andere manier van werken, bijzondere personeelskwalificaties, flexibelere procedures en sterkere partners. De nieuwe strategie geeft richting aan hoe de WBG in zulke situaties moet optreden en er voor kan zorgen dat fragiliteit en conflict verminderen.

 

Promoten van Belgische expertise

In de hele Wereldbankgroep werken 73 Belgen met een vast contract en ongeveer 70 consultants met een tijdelijk contract. In 2018 heeft minister Alexander De Croo een akkoord getekend met de Wereldbank om Belgisch jong talent te laten binnenstromen in de bank. We proberen ook wat meer zichtbaarheid te geven aan de bestaande rekruteringsprogramma’s en plannen onder meer een bezoek aan België in oktober 2019.

Zelf zal ik 2 tot 4 jaar als plaatsvervangend directeur aan de slag blijven. Wat er daarna volgt, ligt nog volledig open. Het is in elk geval zeer aangenaam wonen in Washington DC, een rustige en zeer diverse stad met veel groen en speelparken voor onze kinderen van 7 en 5 jaar oud. De musea zijn gratis en er is geen gebrek aan leuke muziekoptredens.

Onze kinderen gaan naar een Amerikaanse publieke school en we zijn echt onder de indruk van de gastvrijheid en de manier waarop onze kinderen als niet-Engelstaligen in de school geïntegreerd worden.

Wereldbank
Terug naar dossier
Imprimer
In dezelfde categorie - Artikel 3 /22 Kunst gaat de strijd aan met hiv