Een eerlijke wereld door eerlijke handel

Fanny Lamon
15 april 2019
Het Trade for Development Centre (TDC) wil de markt toegankelijker maken voor de producenten uit het Zuiden en werk maken van eerlijke en duurzame handel. Tegelijk gaat het TDC de uitdaging aan om van België een fairtradeland te maken. Hoe pakken ze dat aan?

In zijn recent activiteitenrapport geeft het TDC - een programma van de Belgische Ontwikkelingssamenwerking, uitgevoerd door het Belgische ontwikkelingsagentschap Enabel – een overzicht van haar realisaties van 2014 tot 2018. De voorbije 4 jaar kregen duizenden kleine landbouwers uit het Zuiden beter toegang tot de markt. Alles samen waren er 122 producentenorganisaties en kleine, middelgrote en micro-ondernemingen (KMO) bij betrokken in sectoren als koffie, cacao, olie, aromatische en geneeskrachtige planten, thee, fruit, groenten, noten, toerisme, artisanaat, goud en hout.

Het TDC bereikte 110.994 mensen in 17 landen, van Zuid-Amerika tot Zuidoost-Azië, van Noord-Afrika, over sub-Sahara Afrika tot de Sahel en het gebied van de Grote Meren. Het TDC helpt landbouwers niet alleen in financiële zin, maar ook met kennis en knowhow, wat hen helpt innoveren en duurzaam ondernemen. 

Vier voorbeelden uit sectoren die steun kregen van het TDC verduidelijken hoe eerlijke en duurzame handel een middel voor armoedebestrijding en een hefboom voor ontwikkeling kan zijn.

 

Het TDC helpt landbouwers niet alleen in financiële zin, maar ook met kennis en knowhow, wat hen helpt innoveren en duurzaam ondernemen. 

Een nieuwe impuls voor de koffieteelt in Afrika en Zuid-Amerika

Het TDC gaf steun aan 19 kmo’s (61.602 begunstigden) uit de koffiesector. Dat gebeurde met name in de Democratische Republiek Congo, een land dat alles mee heeft voor de koffieteelt: bodem, klimaat, hoogteligging. Toch hebben de kleine koffieboeren het er moeilijk. Door het buitensporige geweld dat het land teistert, laten ze noodgedwongen hun akkers in de steek.

Om de productie terug op peil te krijgen, heeft het TDC middelen gegeven voor opleidingen over schaduwteelt, natuurlijke bestrijdingsmiddelen en zelfgemaakte compost. Het resultaat? Een keurmerk voor fairtrade biologische koffie. Koffie van betere kwaliteit betekent meer export, meer werkgelegenheid en meer inkomsten. Een hoopvolle wending voor wie een leven als soldaat of rebel achter zich wil laten en de wapens wil inruilen voor een hak.

In buurland Oeganda kregen om en bij de 3000 landbouwers marketingadvies. Het TDC hielp hen investeren in een nieuw logo, visitekaartjes, brochures en zelfs een website. De Oegandese koffieboeren hebben voortaan meer troeven om klanten te werven en om hun product als « specialty coffee » in de markt te zetten tegen een veel betere prijs. Zo is de gemiddelde verkoopprijs met maar liefst 39,45% gestegen.

Eenzelfde verhaal maar op een ander continent. In Zuid-Amerika, de producent bij uitstek van Arabica-koffie, werkte het TDC mee aan een project voor jonge boeren. En dat had een goede reden. Jongeren willen niet meer in de koffieteelt werken en zoeken liever werk in de grote steden. De jongeren die een opleiding kregen, zijn jonger dan 30.

Ze leerden hoe te voldoen aan de hoge eisen voor de teelt van kwaliteitskoffie. Ze werden volleerde koffieproevers en maken inmiddels deel uit van een groep internationale koffiekeurders voor wie koffie van waar ook ter wereld geen geheimen heeft. En zo hervonden de jongeren de motivatie om opnieuw aan de slag te gaan in de koffieteelt.

Verschillende soorten koffieboeren worden tentoongesteld in Tanzania.
© TDC

Kwaliteitscacao erg in trek in het buitenland

Ivoorkust, Peru, Bolivia en Vietnam behoren tot de kopgroep van cacaoproducenten. Toch gaat het met de cacaotelers minder goed. Zij hebben  te maken met een verouderde aanpak en ook hun kennis van teelttechnieken is vaak ontoereikend. Om de toekomst veilig te stellen, heeft het TDC vooral ingezet op duurzaamheid. In een opleiding leerden 639 cacaotelers uit Ivoorkust, 850 telers uit Peru, 167 telers uit Bolivia en 387 telers uit Vietnam alles over het proces van fermentatie en drogen en over de opslagtechniek van cacaobonen.

Inmiddels is de kwaliteit verbeterd en hebben de telers een keurmerk voor duurzame en biologische teelt verworven, wat hun handelspositie versterkt bij de belangrijkste Europese en Amerikaanse invoerders, bij wie de vraag naar pure chocolade (cacaogehalte van minstens 70%) blijft stijgen. Ze hebben dan ook de troeven in handen om een belangrijke marktspeler te worden.

In een opleiding leerden 639 cacaotelers uit Ivoorkust, 850 telers uit Peru, 167 telers uit Bolivia en 387 telers uit Vietnam alles over het proces van fermentatie en drogen en over de opslagtechniek van cacaobonen.

Halt aan de verspilling van mango’s in Mali

Ook in de fruitsector wil het TDC het verschil maken. Voor een sterk succesverhaal moeten we naar Mali, een van de grootste mangoproducenten. Van de 30.000 ton mango’s die in 2015 in het zuiden van het land werden geoogst, eindigde 20.000 ton gewoon op het stort. De reden was eenvoudig: er waren gewoon geen klanten voor. Het was dus zaak dit product in de handel te krijgen.

Negentien coöperaties van Yanfolila leerden hoe ze de productiegegevens kunnen bijhouden en interpreteren. Er waren ook bevragingen met als doel de meest gewilde mangovariëteiten in kaart te brengen en de productie af te stemmen op de smaak van de consument. Deze coaching en marketing stimuleerden de telers om zelf op zoek te gaan naar nieuwe klanten. Het succes liet niet lang op zich wachten. Op 2 jaar tijd is de verkoop verviervoudigd en is het aantal onverkochte mango’s met 60% gedaald. En het inkomen van de producenten steeg met 635%. 

 

Ethische mode, «designed in Peru »

Fairtrade gaat niet alleen over voeding. Ook wie artisanaat maakt, kan een ethisch product leveren. In Peru, rond de steden Puno en Cuzco, leeft nog de eeuwenoude traditie van weef- en breiwerk met alpacawol. Het TDC financierde er een aantal opleidingen in traditionele weeftechnieken om zo nieuwe afzetmogelijkheden te creëren, vooral dan voor de vrouwen. De mannen zoeken immers steeds vaker werk in de mijnbouw.

Zo ontstond de collectie ética de lujo (ethische luxe) van Royal Knit (een Peruaans familiebedrijf dat is aangesloten bij de Wereldorganisatie voor eerlijke handel). De collectie haalde zelfs twee internationale beurzen. Dankzij het project vonden 200 vrouwen werk. Bovendien had het feit dat de handwerksters zich hebben verenigd om de productie beter te organiseren, ook een emancipatorisch effect. En voortaan vallen werken en huishouden beter te combineren.

Een Peruaanse vrouw breit een kledingsstuk uit alpacawol.
© DGD/S. Buyst

Wordt België een fairtradeland?

Een andere doelgroep van het TDC zijn de consumenten. Kan België uitgroeien tot fairtradeland? Dat was voor het TDC in 2016 de vraag en meteen ook de uitdaging. Het onderliggend idee is eenvoudig: als consumenten, verenigingen, politieke besluitvormers, de horeca en scholen er allemaal voor kiezen om fairtradeproducten te gebruiken, kunnen we echt het verschil maken voor de producenten in het Zuiden.

De TDC-campagne met de meeste weerklank is de Week van de Fair Trade (begin oktober). Dan staat in heel België eerlijke handel in de kijker. De drie pijlers van de campagne zijn: de actoren van fair trade in België een gemeenschappelijk platform bieden, eerlijke handel meer zichtbaarheid geven in de media en de civiele samenleving stimuleren om eerlijke handel meer onder de aandacht te brengen.

Het is een week vol activiteiten: degustaties van fairtradeproducten in de supermarkten, stadswandelingen langs fairtrade-adresjes in het centrum van Gent, een festival voor eerlijke en duurzame mode (M-Fair) in Mechelen, een eerlijk ontbijt in het Europees Parlement en een kookwedstrijd met eerlijke producten voor de Molenbeekse schepenen.

Fairtradeland, dat word je niet in één dag! Het TDC neemt zich dan ook voor om tegen 2020 7 doelstellingen af te vinken:

  1. 95% van de Belgen heeft wel eens  gehoord over fair trade;
  2. Elke Belg koopt jaarlijks voor 15 euro fairtradeproducten;
  3. De grote supermarktketens hebben fairtradeproducten in het aanbod;
  4. 51% van de Belgische gemeenten zijn fairtradegemeente;
  5. Meer dan de helft van de Belgische provincies is fairtradeprovincie;
  6. 80% van de parlementen/ministeries op federaal, regionaal en gewestelijk niveau kopen minstens 2 fairtradeproducten;
  7. De pers maakt minstens 600 keer per jaar melding van fair trade.

Een eerlijkere wereld door eerlijke en duurzame handel, dat blijft het devies van het TDC!

 

Lees hier het volledige rapport.

Fair trade Cacao Koffie Textiel
Terug naar dossier
Imprimer
In dezelfde categorie - Artikel 4 /38 Vlot geld sturen naar het Burundese platteland