‘Female food heroes’: helden van onze tijd

Roxanna Deleersnyder
03 januari 2018
Met een populair tv-programma ‘Oxfam’s Female Food Heroes’ brengt Oxfam in Afrika landbouwvrouwen voor het voetlicht. Omdat de rol van vrouwen nog al te vaak onderschat wordt.

In veel Afrikaanse landen mag een vrouw geen land kopen of bezitten. Alleen haar man mag dat, en dat terwijl in veel gevallen de vrouwen toch diegenen zijn die zorgen voor hun gezin en familie. Sommigen aanvaarden die onrechtvaardigheid niet en Oxfam steunt hen daarin. Zo is de ngo al sinds 1960 actief in Tanzania. Ze ijvert er voor een transparanter beleid, economische ondersteuning van vrouwen, vernieuwende ontwikkelingen voor de jeugd en de bestrijding van armoede op het platteland.

Oxfam’s Female Food Heroes

In plaats van alleen in te spelen op de regering, besloot Oxfam in 2011 om ook rechtstreeks het grote publiek aan te spreken. En welk kanaal is daarvoor efficiënter dan de televisie? Daarom lanceerde Oxfam in Tanzania, Ethiopië en Nigeria het tv-programma ‘Oxfam’s Female Food Heroes’. Daarin nemen verschillende vrouwen, actief in de landbouw, het tegen elkaar op. De kandidates moesten meerdere proeven tot een goed eind brengen. Iedere week viel er een deelneemster af, tot er slechts één winnares overbleef.

Doel: vrouwelijke voedselproducenten in de ‘spotlight’ zetten, om zo het belang van hun rol te benadrukken en andere vrouwen aan te zetten om net hetzelfde te doen. Het programma biedt hen een stem en een mogelijkheid om hun expertise te delen en bewustzijn te creëren. Dat lukt blijkbaar uitstekend, zeker als je weet dat het programma meer dan 10 miljoen kijkers lokte. Zo boekt de ngo misschien wel meer resultaten via dit bottom-up initiatief in plaats van de vaak moeizame ‘top-down’-processen. 

Oxfam gelooft dat vrouwen de sleutel zijn tot armoedebestrijding, alleen blijven ze ondergewaardeerd. Als het genderevenwicht gecorrigeerd zou worden, zou het voedseltekort wereldwijd met 17% dalen. Er moeten echter diverse barrières overkomen worden zoals het gebrek aan zeggenschap van vrouwen, de zwakke of vaak zelfs ontbrekende toegang tot land, waterbronnen, financiële middelen en landbouwmateriaal, een zwakke infrastructuur en de alsmaar groeiende impact van klimaatverandering.

Het programma biedt vrouwelijke voedselproductenten een stem en een mogelijkheid om hun expertise te delen en bewustzijn te creëren. Dat lukt blijkbaar uitstekend, zeker als je weet dat het programma meer dan 10 miljoen kijkers lokte.

Populair

Het programma is erg populair bij het grote publiek en is ondertussen al aan z’n 7de editie toe. Volgens Oxfam heeft de populaire tv-show verschillende positieve effecten teweeggebracht, zoals het toenemend belang van vrouwelijke landbouwers en voedselproducenten, een betere band tussen de regionale en nationale overheden en de verspreiding van de boodschap naar andere vrouwen toe. De almaar sterkere stem van de vrouwen in ’Oxfam’s Female Food Heroes’ zet vrouwen in gelijkaardige situaties aan om het heft in eigen handen te nemen en zich ook in te zetten voor een klein, eigen landbouwinitiatief.

En wat nadat het doek valt?

Tijdens de tv-show leven de deelneemsters samen in een dorpje. Hoewel ze het in de verschillende rondes tegen elkaar opnemen, worden de vrouwen ook gestimuleerd om hun kennis en vaardigheden met elkaar te delen. Maar het einde van een reeks betekent niet het einde van de uitwisselingen. Oxfam organiseert immers geregeld bijeenkomsten voor ex-deelneemsters waar onderwerpen aan bod komen zoals toegang tot water, aanpassingen met het oog op klimaatverandering en verkooptechnieken om hun positie te versterken ten opzichte van tussenhandelaren. Vrouwen die niet aan de bijeenkomsten kunnen deelnemen, kunnen via een gemeenschappelijke Whatsapp-groep met elkaar in contact blijven. Oxfam voorziet dan ook smartphones om iedereen betrokken te houden.

Volgens Oxfam heeft de populaire tv-show verschillende positieve effecten teweeggebracht, zoals het toenemend belang van vrouwelijke landbouwers en voedselproducenten, een betere band tussen de regionale en nationale overheden en de verspreiding van de boodschap naar andere vrouwen toe.

Camera trekt een foto van een groep vrouwen.
© Oxfam

EU en plaatselijke regimes

De Europese Unie steunt duurzame landbouw en streeft via verschillende projecten naar een genderevenwicht, maar deze twee streefdoelen worden zelden gecombineerd. Dat blijkt uit een onderzoek waarin Oxfam25 projecten evalueerde die gefinancierd werden door de EU. Slechts één project stelde genderevenwicht als hoofddoel, in 19 was het een bijdoel en in 5 projecten kreeg het geen specifieke aandacht.

Maar ook de plaatselijke regimes kunnen volgens Oxfam een extra inspanning leveren. Zo kaart de ngo aan dat er in Nigeria slechts 1,9% van het jaarlijks nationaal budget voorzien wordt voor landbouw (in 2010-2015), terwijl het grootste deel van de bevolking wel leeft van landbouw. Tanzania doet het niet veel beter met 2,2% van het jaarlijks budget voor landbouw. Bovendien bleek uit een peiling door Oxfam dat slechts 20% van de 3000 ondervraagde Tanzaniaanse boeren effectief voorlichting hadden ontvangen van hun overheid. De regeringen beschouwen immers andere sectoren als prioritair zoals infrastructuur, onderzoeksinstituten, welvarende geografisch regio’s en privésector. Daarom spoort Oxfam de EU en andere betrokkenen aan om veel meer aandacht te verlenen aan vrouwelijke landbouwers.

Landbouw Gender Sensibilisering
Terug Mens
Imprimer
Over hetzelfde thema - Artikel 9 /15 Gendergelijkheid met de paplepel