Gevangen in prostitutie in de Amazone

Helena Spriet
14 oktober 2019
By the name of Tania neemt de kijker mee in een tragisch verhaal vol uitbuiting. Met hun film willen de regisseuses Bénédicte Liénard en Mary Jiménez de kijker wakker schudden en de situatie van gruwelijke uitbuiting in Peru blootleggen. 

‘Er is een plaats waar rijke mannen wonen. Ze zijn zo rijk dat ze over de meisjes die ze leuk vinden goudstof strooien.’ Dat verhaal lokte Tania naar de goudmijnen waar ze gedwongen werd zich te prostitueren.

Tania vertelt in het politiebureau wat ze meegemaakt heeft. Ze probeert het nauwkeurig te doen, maar de volgorde en de details zijn moeilijk. Flashbacks flitsen door haar hoofd. De dood van haar oma, de ontmoeting met de vriendelijke transgender die haar uiteindelijk richting prostitutie en slavernij duwt, dansen met de andere meisjes, haar geliefde Ruben, ... De verschrikkelijke gebeurtenissen maken haar wazig. Langzaamaan scheurt haar geest zich los van haar lichaam en raakt ze haar eigen identiteit kwijt.

By the name of Tania vertelt het verhaal van een Peruviaans meisje dat via mensenhandel in de prostitutie terechtkomt. Op 23 oktober verschijnt de film in de Belgische zalen.

Tania in het politiebureau
© Clin d'oeil films

Prostitutie en exploitatie: de donkere kant van de Amazone

Als kijker voel je je onmiddellijk verbonden met Tania en word je net als zij meegesleept in het proces van dehumanisering. Bénédicte Liénard en Mary Jiménez, de twee regisseuses van By the name of Tania, klagen de schrijnende situatie in Peru aan. Mensensmokkel en uitbuiting komen nog té vaak voor. In moeilijke levensomstandigheden wordt het lichaam van de vrouw heel vaak als eerste geëxploiteerd.

‘Op geïsoleerde plaatsen, vaak diep in de Amazone, ontginnen multinationals goudmijnen waarvoor ze mijnwerkers aanwerven’, zegt Liénard. ‘Grote groepen mannen leven bijgevolg geïsoleerd van de bewoonde wereld. Een figuurlijke goudmijn voor pooiers. Ze richten bars en bordelen op, vaak met kwetsbare, minderjarige meisjes zodat mijnwerkers zich kunnen ontspannen na het werk.’ Eens de meisjes daar wonen, gelokt door pooiers met mooie verhalen, kunnen ze niet meer ontsnappen. Midden in de Amazone, omringd door de maffia, zitten ze verstrikt in de netten van de slavernij.

Eens de meisjes daar wonen, gelokt door pooiers met mooie verhalen, kunnen ze niet meer ontsnappen. Midden in de Amazone, omringd door de maffia, zitten ze verstrikt in de netten van de slavernij.

Het gaat vooral om minderjarige meisjes. Aangezien dat illegaal is, kan je moeilijk een cijfer plakken op het aantal slachtoffers. Hoewel de Peruviaanse overheid de ernst en de omvang van de situatie kent, grijpt ze zelden in. De politie heeft vaak te weinig mankracht en te weinig middelen. Bovendien worden de mijnen en de Amazone bijna volledig gecontroleerd door de maffia.

Ook de mijnwerkers zelf worden uitgebuit. Tijdens het maken van hun vorige film Sobre las brasas merkten Liénard en Jiménez op dat veel Peruvianen gefascineerd zijn door de zoektocht naar goud. Ze dromen ervan om rijk te worden. Liénard: ‘Maar het is een mythe, een mythe over rijkdom. Goud winnen is een verslaving, zoals drugs. In erbarmelijke situaties blijven mijnwerkers zoeken naar goud tot ze erbij neervallen.’ 

 

Nieuwe aanpak: tussen feiten en fictie

Diep vanbinnen weten we dat zulke situaties bestaan. Toch proberen we dat vaak naar de achtergrond van ons bewustzijn te duwen. Om dat effect te vermijden, kiezen Bénédicte Liénard en Mary Jiménez met een hybride film voor een nieuwe aanpak. Volgens de twee vrouwen zijn er twee manieren om te handelen als cinéasten: een film maken OVER of een film maken MET de ander. Liénard en Jiménez kiezen resoluut voor het laatste. 

Close-up van Tania tijdens de avond met bomen op de achtergrond
© Clin d'oeil films

By the name of Tania is geen documentaire, noch een fictie, maar iets er tussenin. Het personage van Tania is gebaseerd op verschillende getuigenissen. Het verhaal verbeeldt dus het leven van veel jonge meisjes in Peru. Bovendien werd Lydia, die Tania speelt, ook in het echt seksueel misbruikt. De politieagent Vázquez speelt bijvoorbeeld ook zichzelf. De regisseuses vonden onder andere inspiratie in de getuigenissen die hij verzameld had op een USB-stick. Daarnaast deden ze uitgebreid onderzoek naar gelijkaardige verhalen.

 

Ervaring beleven

Liénard en Jiménez willen vooral de kijker de ervaring laten beleven, hem/haar laten voelen wat Tania meemaakt. Ze weigeren expliciete beelden te tonen, want die neigen te veel naar voyeurisme. Cinema is een medium waarbij je kan leren via gevoelens of via de belevenis. Als de kijker iets leert via zijn gevoelens zal de impact uiteindelijk veel groter zijn, aldus de twee vrouwen. Het verhaal van de vrouw die zich prostitueert kennen we al, het is echter de persoonlijke ervaring die de kijker moet aanspreken en hem moet inpakken. De twee regisseuses willen de kijker laten begrijpen dat er een proces van dehumanisering plaatsvindt: een adolescent wordt getransformeerd tot slavin en op een bepaald moment kan de slavin niet meer uit de slavernij ontsnappen. Door dat proces bloot te leggen, willen ze de kijker emanciperen.

Om de schrijnende situatie in Peru te kunnen overleven, móet er haast een breuk plaatsvinden tussen lichaam en geest, volgens de regisseuses. Bovendien gebruikt de film de beelden van de Amazone als metafoor voor het psychologisch parcours dat Tania aflegt.

Tania kijkt door het raam van een boot op de Amazone
© Clin d'oeil films

Internationaal succes

De regisseuses willen dat er een bewustwording ontstaat rond het probleem. Bij de vertoning van de film in Lima lukte dat in elk geval. Veel Peruvianen bleken nog niet op de hoogte van het probleem of wilden het niet zien. De film wordt internationaal alvast erg positief onthaald. Zo ging de film in wereldpremière op het prestigieuze Berlinale filmfestival. Op het filmfestival FIFF te Namen – het Internationaal Festival van de Franstalige Film – kaapte hij de Speciale Prijs van de Jury weg, naast een prijs voor beste fotografie. By the name of Tania vervolgt zijn reis langs vele bekende filmfestivals in de hele wereld. Op 23 oktober komt hij in de Belgische filmzalen.

 

Een beter leven voor de medewerkers

De twee regisseuses draaien niet alleen een film, ze proberen ook de mensen die eraan meewerken een beter leven te geven. Zo betalen ze dagelijks een klein beetje (volgens de plaatselijke normen) en doen dat in groep, duidelijk zichtbaar voor iedereen. Zo leren de medewerkers omgaan met een budget. ‘Op het einde van het project krijgen de belangrijkste acteurs een klein kapitaal. We zorgen ervoor dat de protagonisten kunnen studeren. Zo betaalden we de studies van Lidia (Tania) en van Fiorella (de transgender).’ Het maken van de film zorgt er dus voor dat de mensen die eraan meewerken geëmancipeerd worden. ‘Wij zijn geëngageerde vrouwen, zowel op ethisch als politiek vlak en hopen mensen die meewerken aan de film op een positieve manier te beïnvloeden’.

 

De Belgische Ontwikkelingssamenwerking trok 35 000 euro uit voor de realisatie van By the name of Tania. Meer weten over de steun van de Belgische Ontwikkelingssamenwerking aan films? Lees Film: een krachtig medium voor wereldburgerschapseducatie

 

Wereldburgerschap Peru Vrouwenrechten
Terug naar dossier
Imprimer
In dezelfde categorie - Artikel 2 /33 Veiliger leven rond een vulkaan