Het onbenutte potentieel van de Afrikaanse diaspora

Joël Tabury
27 maart 2019
Marie Chantal Uwitonze richtte in 2015 het African Diaspora Network in Europe (ADNE) op. Deze overkoepelende organisatie betrekt de Afrikaanse diaspora in de ontwikkeling van het Afrikaanse continent. Glo.be had een gesprek met deze ambitieuze en gepassioneerde experte.

Hoe is het initiatief tot stand gekomen?

Het African Diaspora Network in Europe is er gekomen om iets te doen aan de geringe betrokkenheid van de diaspora bij het ontwikkelingsbeleid. Het was ook belangrijk om de stigmatisering van migratie tegen te gaan, alsook van de Afrikanen die in Europa leven. Veel Europeanen verwarren vluchtelingen, economische migranten en mensen die hier hun studies doen of als expert werkzaam zijn.

De diaspora heeft een enorm onbenut potentieel voor het scheppen van werkgelegenheid, capaciteitsversterking, ondernemerschap, de financiering van ontwikkeling en de overdracht van kennis, vaardigheden en technologie.

Het bedrag dat de diaspora naar het thuisland stuurt ligt 3 keer hoger dan de officiële ontwikkelingshulp. Toch blijft ze als actor aan de kant staan. Gezien de belangen die voor onze beide continenten op het spel te staan, mogen we net niemand aan de kant laten staan. We moeten de diaspora betrekken bij de zoektocht naar duurzame oplossingen.

Daarom wil onze organisatie synergieën creëren en een dialoog opzetten met de ontwikkelingspartners in de gastlanden en de landen van herkomst.

Wie is de doelgroep van dit initiatief?

Veel mensen uit de diaspora willen in hun thuisland projecten voor duurzame ontwikkeling opzetten, maar de instrumenten om dat te verwezenlijken zijn ontoereikend.

Zij die willen terugkeren, moeten we helpen om de lokale systemen te benutten om synergieën te creëren, te investeren of te werken voor een bedrijf of administratie.

We willen deze initiatieven begeleiden en de uitwisselingen vergemakkelijken tussen de diaspora en de instellingen in de gastlanden en de landen van herkomst.

We zijn ook lid van het Policy Forum on Development, het platform dat de Europese Commissie heeft opgericht om het overleg met de civiele samenleving en de lokale autoriteiten te vergemakkelijken.

Hoe reageert de diaspora in de landen van herkomst en in de Europese landen?

Sinds de oprichting van ons netwerk in 2015 toont de diaspora veel interesse voor wat er in de instellingen gebeurt. De Europese Commissie heeft trouwens net een instrument aangenomen om ontwikkelingsprojecten van de diaspora te financieren (Facility for Diaspora). Dat was een van onze aanbevelingen in de verklaring van 2015 op de Migratietop in Valletta.

De Afrikaanse Unie beschouwt de diaspora als de zesde regio van het continent. Veel landen hebben in hun ministeries van Buitenlandse Zaken of daarbuiten al langer departementen die werken met de diaspora: Rwanda, Senegal, Mali, Nigeria, Togo…

.

Een beter begrip van de diaspora is essentieel voor het interculturele samen-leven.

Welke concrete acties ondersteunt u?

We zetten momenteel een databank op van deskundigen uit de Afrikaanse diaspora. Deze zal dienst doen als centrale gegevensbank voor verschillende ontwikkelingsprojecten. Gekwalificeerde personen zullen, waar dan ook, kunnen meewerken aan de capaciteitsversterking van overheidsinstellingen, ondernemingen, ziekenhuizen, industrieën, scholen en universiteiten.

Vanuit de diaspora ontstaan talrijke innovatieve start-ups die de levensstandaard van de bevolking willen verbeteren alsook de toegang tot openbare diensten (gezondheid, onderwijs, energie, transport). Zo ontwikkelde in Nigeria een deskundige van de diaspora in 2015 de applicatie "Find A Med". Daarmee kunnen gebruikers het dichtstbijzijnde gezondheidscentrum vinden en een medisch profiel aanmaken. Dat vergemakkelijkt het stellen van een diagnose in geval van nood. Dankzij de applicatie kon Nigeria tijdens de ebolacrisis informatie over de symptomen verspreiden en dokters zo snel mogelijk inlichten. Zo kon het land de omvang van de crisis beperken.

We werken ook aan een project voor de oprichting van een "fonds van de diaspora". Dat maakt mogelijk om in duurzame gemeenschapsprojecten te investeren en extra financiering voor start-ups te voorzien.

Daarnaast hebben we de beweging "She Solidarity" gelanceerd. Doel: migrantenvrouwen en vrouwen uit de diaspora in contact brengen met vrouwelijke besluitvormers uit de privésector en de overheidssector. Ze kunnen dan de specifieke problemen bespreken waarmee ze worden geconfronteerd.

Welke rol kan deze vrouwelijke diaspora spelen?

De diasporavrouwen kennen de cultuur en de sociale context van hun thuisland. Daarnaast beschikken ze ook over verschillende competenties die ze in Europa hebben verworven. Ze zijn dan ook uitstekend geplaatst om deel te nemen aan de dialoog en de uitwerking van ontwikkelingsbeleid.

De Week van de Diaspora – een initiatief van het ADNE - vormt een gelegenheid om dat potentieel in de verf te zetten en te bevestigen dat diversiteit onze beide continenten ten goede komt. We kennen dan ook de ondernemingsprijs van de Afrikaanse diaspora (Prix de l'Entrepreneuriat de la Diaspora Africaine) die vernieuwende oplossingen voor ontwikkeling in Afrika bekroond.

 

Lees ook Afrikaanse diaspora steunen om Afrika te helpen

Marie Chantal Uwitonze

Na haar schooltijd in Rwanda behaalt Marie Chantal Uwitonze haar diploma internationaal recht en diplomatie aan de Universiteit van Alger. Vervolgens keert ze terug naar haar land van herkomst om er te werken bij het ministerie van Buitenlandse Zaken en voor het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP).

 

In 2011 komt ze naar België om haar studies voort te zetten aan de UCL. Daar haalt ze een masterdiploma in diplomatie en conflictbeheer én in ontwikkelingssamenwerking.

 

Marie Chantal Uwitonze

 

Vanaf 2014 wordt ze politiek adviseur van Louis Michel in het Europees parlement, waar ze deel uitmaakt van de Commissie Ontwikkelingssamenwerking. Binnen de Europese instellingen neemt ze ook deel aan denktanks die zich buigen over thema's rond racisme en cultuur. Ze interesseert zich ook voor de toe-eigening van natuurlijke hulpbronnen en publiceert onder meer "Les ressources naturelles en Afrique, une bénédiction".

 

De opgedane ervaringen stimuleren haar om zich nog concreter in te zetten. De adviseur wil nu ook zelf zaken in beweging zetten. Daarom richt ze haar eigen consultancyagentschap op, Mach Consulting, een adviesbureau gespecialiseerd in de betrekkingen tussen de EU en Afrika en tussen de EU en de ACP-landen. In 2015 richt ze het African Diaspora Network in Europe (ADNE) op.

Diaspora Afrika Europese Unie
Terug Economie
Imprimer
Over hetzelfde thema - Artikel 3 /5 Kippen en oesterzwammen halen Rwandese boeren uit armoede