Hoe klimaatverandering de gezondheid schaadt

Chris Simoens
01 december 2017
Journalist Andrew Mambondiyani (Zimbabwe) schrijft vooral stukken over de link tussen klimaatverandering en gezondheid. Glo.be ontmoette hem als journalist-in-residence op het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen.

INTERVIEW

Hoe kan klimaatverandering een impact hebben op gezondheid?

In bepaalde gebieden van Zimbabwe kwamen normaal gezien geen muggen voor die malaria overdragen, maar nu wel. Ook in ons koelere seizoen (mei-september) kwamen er normaal gezien geen muggen voor, maar nu wel. Klimaatverandering wijzigt dus de verspreiding van muggen en zorgt voor meer malaria.

Maar de impact kan ook onrechtstreeks zijn. Zo wees een onderzoek in Malawi uit dat er meer aids voorkomt tijdens droge periodes. Waarom? Tijdens langdurige droogtes ontstaat er een voedseltekort. Een aantal vrouwen zien zich daarom genoodzaakt seks aan te bieden in ruil voor voedsel, met meer aids tot gevolg.

Klimaatverandering kan er ook toe leiden dat mensen meer geld moeten uitgeven aan voedsel. Gezondheidszorg komt dan op de tweede plaats te staan.

Neemt de overheid al maatregelen?

De regering doet veel. Ze verspreidt muskietennetten en insecticiden om binnenshuis te sprayen. Dat gebeurt allemaal met donorgeld, een heel fragiele situatie. Als de stroom stilvalt, heb je niets meer. Overheden zouden veel meer over eigen middelen moeten beschikken.

Bovendien worden de prioriteiten fout gekozen. Zimbabwe legt de nadruk op defensie, dus blijft er nauwelijks iets over voor gezondheidszorg. Een betere gezondheidszorg zou nochtans een onmiddellijke positieve impact hebben op andere sectoren.

Hoe is de staat van de gezondheidszorg in Zimbabwe?

Niets werkt. Er zijn geen medicijnen, zelfs geen pijnstillers. Bovendien is er te weinig gezondheidspersoneel en de verplegers en artsen die er zijn, kan de regering niet betalen.

 

Dat gebeurt allemaal met donorgeld, een heel fragiele situatie. Als de stroom stilvalt, heb je niets meer. Overheden zouden veel meer over eigen middelen moeten beschikken.

Hoe kunnen landen aan eigen middelen raken?

Mijn land heeft bijvoorbeeld veel minerale ertsen zoals diamant en goud, maar de winst daarvan vloeit naar internationale bedrijven. Zimbabwe zou 15 miljard dollar kwijtgespeeld zijn aan de ontginning van diamanten, volgens ex-president Mugabe.

Maar het is niet simpel om de toestand te verbeteren. Hoge ambtenaren weten wel waar het geld zit, maar ze zijn zelf betrokken partij. Ze zijn dan ook niet bijster gemotiveerd om de situatie aan te pakken.

Wat is de impact van vervuiling op de gezondheid?

Door de slecht draaiende economie in Zimbabwe wordt het vuil niet opgehaald. En afval dat blijft liggen, vormt een ideale broedplaats voor muggen. Bovendien raakt op die manier het water vervuild. Ook in de steden gebruiken mensen bevuild water uit de rivieren of diepe putten: om te koken en  zelfs om te drinken. Nogal evident dat dat de gezondheid aantast.

Hoe valt het mee om als journalist in Zimbabwe te werken?

Vrijheid van pers bestaat niet. Elke journalist moet zich registreren. Als iemand te kritisch is, wordt hij een tijdje gearresteerd. Dat gebeurde bijvoorbeeld bij twee journalisten die een stuk schreven over de vervuiling veroorzaakt door diamantbedrijven die een nauwe band hadden met de overheid.

Ook ik ben al gearresteerd. Het duurde maar een paar uur, maar mijn zaak werd niet afgesloten. Ik kan op elk moment opnieuw opgepakt worden.

 

Andrew Mambondiyani

Andrew Mambondiyani is een freelance journalist die voor diverse tijdschriften werkt, in Zimbabwe, maar vooral in Europa en de VS. Dankzij het programma ‘journalists-in-residence’ verbleef hij twee weken in Antwerpen tijdens het Internationaal Congres voor Tropische Geneeskunde, georganiseerd door het Instituut voor Tropische Geneeskunde. Hij kon er experten raadplegen over de band tussen klimaatverandering en gezondheid.

 

Journalist-in-Residence

Journalist-in Residence is een initiatief van het Instituut voor Tropische Geneeskunde (ITG). Vier journalisten uit Afrika, Azië en Latijns-Amerika krijgen de gelegenheid hun kennis te verdiepen over een onderwerp uit de tropische geneeskunde of de wereldgezondheid. Het ITG is een essentiële partner van de Belgische Ontwikkelingssamenwerking.

Klimaat Gezondheid Zimbabwe Vervuiling
Terug Mens
Imprimer
Over hetzelfde thema - Artikel 3 /11 Internationale gemeenschap wil tropische ziekten de wereld uit