Kinderarbeid blijft hardnekkig probleem

Koen Detavernier - 11.11.11
01 april 2016
Kinderen die kasseien kappen in India of kobalt ontginnen in het zuiden van Congo. Wraakroepende omstandigheden die publieke verontwaardiging oproepen en aandacht krijgen in de media. Toch vormen de spectaculaire verhalen die ons bereiken jammer genoeg slechts het topje van de ijsberg.
Twee jubdereb dragen een aantal vissen op een stok
© ILO/A. Mirza

Volgens de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) werken er wereldwijd 168 miljoen kinderen. Een daling met een derde sinds 2000. Maar nog steeds veel te veel. Meer dan de helft van hen, 85 miljoen, doet gevaarlijk werk. De meeste kinderen werken in Azië en de regio van de Stille Zuidzee: bijna 78 miljoen of 9,3% van de kinderen. In Sub-Sahara-Afrika echter is het percentage kinderen dat moet werken beduidend groter: meer dan 21% of 59 miljoen. De landbouw blijft de belangrijkste sector (98 miljoen of 59% van de werkende kinderen), maar ook in de dienstensector (54 miljoen) en de industrie (12 miljoen) werken nog steeds te veel kinderen. Meestal in de informele economie.

Wat is kinderarbeid?

Met kinderarbeid wordt niet het werk bedoeld dat kinderen occasioneel, na schooltijd, doen om hun ouders thuis of op het veld te helpen of om wat zakgeld te verdienen. Problematisch is wel elk werk dat kinderen moeten doen dat hen hun kindertijd ontzegt, hun scholing in het gedrang brengt, dat zwaar of gevaarlijk is en hun ontwikkeling en waardigheid aantast.

 

Kinderen aan het werk in een cirkel
© ILO

Kinderarbeid blijft dus een hardnekkig probleem dat enkel met een coherente en structurele aanpak op te lossen is. De bestaande internationale conventies (zoals van ILO) en de nationale wetgeving die kinderarbeid, of minstens zwaar en gevaarlijk werk voor kinderen, verbieden, volstaan in veel landen duidelijk niet. Al blijft wetgeving een belangrijke basis om de strijd tegen kinderarbeid aan te gaan.

 

Arbeiders in de kassei-industrie in India verdienen 2 roepie per steen (3 eurocent)

Arme ouders

Eén oorzaak, nog al te vaak veronachtzaamd, is dat ouders onvoldoende middelen en bestaanszekerheid hebben. Arbeiders in de kassei-industrie in India verdienen 2 roepie per steen (3 eurocent). Dat betekent een daginkomen van 3 euro voor 100 gekapte stenen. Veel te weinig om kinderen op te voeden en om een waardig leven te kunnen leiden. Vandaar dat ze vaak mee ingeschakeld worden om het gezinsinkomen op te krikken. Ook als het inkomen wegvalt door ziekte of andere omstandigheden, zijn de kinderen letterlijk levensnoodzakelijk. Dan hebben ze geen andere keuze dan hun ouders te vervangen als kostwinner. Een betere sociale bescherming en betere inkomens voor iedereen vormen dan ook terecht belangrijke doelwitten in de Duurzame Ontwikkelingsdoelen.

Ook degelijk en toegankelijk onderwijs is cruciaal. Waarom zouden ouders hun kinderen naar school sturen als ze er nauwelijks iets leren, of als het te duur is of de afstand te groot om er te geraken?

 

Kinderen sorteren vis aan de oever
© ILO/Trong Thang

Om echt iets te veranderen moeten al deze oorzaken aangepakt worden en moeten alle betrokken actoren daaraan meewerken. Naar aanleiding van de commotie in de media over de Indiase kasseistenen (gebruikt voor de nieuw aangelegde Korenmarkt in Gent in 2015) brachten 11.11.11 en de federatie van de Belgische Natuursteenhandel een aantal betrokkenen samen (1). De federatie neemt alvast het voortouw met haar initiatief ‘eerlijk natuursteen’. Daaruit blijkt alvast dat audits (meestal gebaseerd op korte bezoeken ter plekke) die tot een label kunnen leiden, nooit kunnen volstaan om echt impact te hebben. Men moet de hele productieketen bekijken en elke speler moet daarin zijn eigen verantwoordelijkheid opnemen.

Stevige controlemechanismen zijn dus zeker essentieel. Maar zonder betere arbeidsvoorwaarden, hogere inkomens voor de ouders, volwaardige sociale bescherming en degelijk en toegankelijk onderwijs, zal geen enkel controlemechanisme volstaan.

 

(1) Ook de Belgische overheid strijdt tegen kinderarbeid via steun aan ngo’s, waaronder 11.11.11, en UNICEF.

 

 

Waardig werk Kinderarbeid
Terug naar dossier
Imprimer
In dezelfde categorie - Artikel 32 /39 Huishoudwerkers in Peru treden uit de schaduw