Kunst gaat de strijd aan met hiv

Marloes Humbeeck
13 mei 2019
Hiv is nog steeds een wijdverspreid probleem in Tanzania. Dat mede door het taboe dat rust op de ziekte. Met haar ngo ‘Get Up Tanzania’ (GUTz) wil Suzanne ter Haar daar verandering in brengen. Ze vertelt haar verhaal.
Suzanne ter Haar

 

Wie?

Suzanne ter Haar, oprichtster van GUTz (Get up Tanzania).

 

Wat?

Een ngo die via de theaterkunsten een bewustzijnscampagne opzet rond hiv. Ook geeft de organisatie Tanzanianen bij elk project de mogelijkheid zich te laten testen. 

 

Waarom?

Er rust nog steeds een taboe op hiv waardoor vele Tanzanianen zich niet informeren of laten testen. Als we de ziekte efficiënt willen bestrijden, moeten we dat taboe doorbreken.

Op dit moment leven ongeveer 1,4 miljoen mensen in Tanzania met hiv. Het precieze aantal kennen we echter niet. Dat heeft als reden dat vele mensen bang zijn om zich te laten testen. Er rust immers nog steeds een groot taboe op de ziekte. Zij die besmet zijn, worden vaak met argwaan bekeken of zelfs verbannen uit de maatschappij.

De angst is groot. Omdat ze zich niet laten testen, zijn mensen zich vaak niet bewust van hun toestand. Zij geven de ziekte dan ongewild door, waardoor er steeds meer slachtoffers vallen. Met de ngo ‘Get Up Tanzania’ wil ik jonge Tanzanianen motiveren om zich te laten testen om zo de strijd aan te gaan met hiv.

Veel mensen bang zijn om zich te laten testen voor hiv. Er rust immers nog steeds een groot taboe op.

Liefde op het eerste gezicht

Het begon allemaal toen ik meer dan tien jaar geleden met mijn gezin op vakantie ging naar Tanzania. Mijn vader had daar tijdens de oorlog in Rwanda waterleidingen aangelegd in de vluchtelingenkampen. Voor zijn vijftigste verjaardag gingen wij met zijn zessen terug naar het land waar hij zo van houdt. Ook ik werd meteen verliefd en besloot dat ik op een dag terug zou keren.

En inderdaad. Nadat ik mijn studies theaterwetenschappen in Brussel had afgerond, bood ik me aan als vrijwilliger voor de organisatie ‘Art in Tanzania’ en vertrok. Na zes maanden kreeg ik een contract aangeboden en besloot een tijdje in Tanzania te blijven. In totaal werd het een periode van 3 jaar. Tegenwoordig woon ik weer in Brussel. Toch zal Tanzania altijd voelen als een tweede thuis. 

 

Creatief combineren

Tijdens mijn tijd in Tanzania leerde ik twee interessante organisaties kennen die werken rond hiv-bestrijding. Het concept van GUTz vloeit eigenlijk voort uit een combinatie van deze twee organisaties. Aan de ene kant was er ‘Makini’, een ngo die als doel heeft straatkinderen opnieuw te integreren in de maatschappij. De kinderen krijgen de kans hun vaardigheden in de kunsten te gebruiken om hun leeftijdsgenoten te informeren over uiteenlopende thema’s. Hiv was één van de problematieken die werd aangekaart.

Aan de andere kant was ik erg geïnspireerd door het werk van de lokale hiv-preventieorganisatie ‘Pasada’. Door het inzetten van mobiele testing units, willen zij alle Tanzanianen de kans geven zich te laten testen. Ook op plaatsen waar geen vaste klinieken zijn. Het probleem was echter dat er vaak amper iemand kwam opdagen. De drempel bleek te hoog.

De ngo baseert zich op het concept van ‘edutainment’. Dat is een combinatie van educatie en entertainment. Wij organiseren muziek- en theaterfestivals om jonge Tanzanianen te motiveren mee te werken aan de strijd tegen hiv.

GUTz combineert het beste van de twee organisaties. De ngo baseert zich op het concept van ‘edutainment’. Dat is een combinatie van educatie en entertainment. Wij organiseren muziek- en theaterfestivals om jonge Tanzanianen te motiveren mee te werken aan de strijd tegen hiv. Zo geven we aan jonge artiesten de kans hun talent te delen. Tegelijk informeren we mensen over hiv-preventie, overdracht en het belang van testing.

De festivals zijn een toegankelijke plek. Men kan er zonder schaamte over hiv praten. Ook maken we korte metten met het beangstigende idee dat aan ‘testing’ kleeft. Op het einde van de voorstelling krijgen bezoekers de kans zich te laten testen in onze verschillende testcentra.

Tijdens ons eerste project werd het al meteen duidelijk dat deze creatieve combinatie werkte. Zo lieten 149 mensen zich die dag testen. Dat terwijl ‘Pasada’ een paar maanden eerder op dezelfde plaats maar 12 inschrijvingen had.

Twee vrouwen en een man dansen onder begeleiding van slagwerk in Tanzania.
© GUTz

De plaatselijke bevolking

Ik wilde geen organisatie oprichten waarbij mensen uit het Westen naar Tanzania trekken om het daar allemaal even te gaan oplossen. Neen, het zijn de Tanzanianen zelf die het initiatief nemen en zorgen voor verandering in hun land.

De taak van de medewerkers in België en Nederland bestaat eruit om het contact met Europese partners te onderhouden. De plaatselijke medewerkers zetten de projecten op. Zij doen het onderzoek en regelen de praktische zaken rond het organiseren van evenementen.

Ook nu ik niet meer in Tanzania woon, zie ik regelmatig evenementen verschijnen op Facebook. De plaatselijke bevolking heeft deze zelf opgestart zonder mijn hulp. Dat maakt me enorm gelukkig en trots.

Wat onze organisatie voor mij zo mooi maakt, is de manier waarop we samenwerken. Het is allemaal erg persoonlijk. Zo is de directrice van GUTz in Tanzania al naar België gekomen om onze Belgische partners te leren kennen (onder andere Wereldmissiehulp).

Anderzijds reizen mijn vriend Pieter en ik regelmatig naar Tanzania. Hij zit ook in het GUTz-bestuur en heeft samen met mij een jaar in Tanzania gewoond. Wanneer we daar zijn, voelt het alsof we bij familie verblijven.

Dankzij onze inspanningen hebben al meer dan 10.000 mensen in Tanzania zich laten testen op hiv.

De resultaten mogen er zijn

Ik ben trots op wat we al bereikt hebben met GUTz. Dankzij onze inspanningen hebben al meer dan 10.000 mensen in Tanzania zich laten testen op hiv. 545 daarvan zijn zich nu bewust van het feit dat ze het virus bij zich dragen. Zij kunnen de juiste medicatie nemen en maatregelen treffen om anderen niet te besmetten.

Bovendien zorgen onze acties ervoor dat de overheid een beter beeld krijgt van de hiv-aanwezigheid in bepaalde regio’s. Zo hebben we een schokkende ontdekking gedaan in de regio Shinyanga. Daar bevindt zich een gebied met verschillende afgelegen mijndorpjes. Maar liefst 12 procent van de mensen testten er positief op hiv.

De overheid was zich helemaal niet bewust van de ernst van de situatie. Dankzij GUTz weten zij nu dat er in deze regio moet ingegrepen worden. Op die manier kan één festival of optreden enorm veel in gang zetten.

 

Wil je meer te weten komen over GUTz, neem dan zeker eens een kijkje op onze website.

Aids Tanzania
Terug naar dossier
Imprimer
In dezelfde categorie - Artikel 4 /22 Van inleefreis tot fairtrademerk