Landbouwgrond voor de vrouwen

BTC/CTB
16 juni 2017

Voor meer voedselzekerheid in Niger

Hadabi Haoua Bizo is een van de weinige vrouwelijke burgemeesters in Niger. De pittige dame staat aan het hoofd van de gemeente Kiéché. Ze is een ‘bekende local’ en rijgt de initiatieven voor de inwoners – vooral meisjes en vrouwen – aan elkaar. Een van haar stokpaardjes: de terugkerende voedselonzekerheid in haar regio.

‘Een van de pluspunten van Kiéché is dat de gemeente in de buurt van de waterbronnen van Dallol Maouri ligt. Het is dan ook een van de weinige plekken in Niger waar het loont om groenten te kweken,’ zegt Hadabi Haoua Bizo, burgemeester van deze gemeente van bijna 58.000 inwoners, gelegen in de dorre vlakten in het zuidwesten van Niger. Omdat de voedselvoorraad heel snel uitgeput raakt, hebben de autoriteiten van Kiéché een systeem opgezet dat vrouwen gemakkelijker toegang biedt tot het land. Tegen een kleine jaarlijkse vergoeding krijgen de vrouwen een stukje grond van de landeigenaars toegewezen dat ze mogen bewerken. De velden kunnen gemakkelijk geïrrigeerd worden omdat de gemeente in de buurt een waterput heeft gebouwd.

Van ‘s ochtends vroeg zijn de vrouwen van Kiéché in de weer op hun groentevelden. Het regenseizoen is van korte duur. Het is een regelrechte uitdaging om op amper vier maanden tijd voldoende fruit en groenten te kweken. Bovendien is het regenseizoen korter maar heviger door het ontregelde klimaat. Zo zijn er stortbuien die de oogst vernietigen, afgewisseld door lange periodes van droogte.

Hadabi Haoua Bizo, een Nigerese politica met pit
 

Hadabi Haoua Bizo, burgemeester van Kiéché, weet van aanpakken. Vroeger was dat anders.

Vooraanzicht van Hadabi Haoua Bizo
© BTC

'Ik ben mijn carrière begonnen in het onderwijs. In mijn werk werd ik met de neus op de feiten gedrukt. Wij willen allemaal dat onze kinderen goed onderwijs genieten. Om uit de armoede te klimmen, is onderwijs cruciaal. Maar in mijn geboortedorp Jougala werd de eerste school pas in 1994 gebouwd! Dus heb ik besloten om in de politiek te stappen, om voor verandering te kunnen zorgen. Niger kampt immers met veel problemen die een structurele oplossing vragen. Ik zag dus snel in waar mijn persoonlijke interesse lag: in de politiek.’

Die keuze was niet vanzelfsprekend in 2004, en nu overigens nog niet. ‘Hoewel mijn familie en mijn man mij altijd gesteund hebben, is de politieke wereld hier nog altijd een mannenbastion. Ik hoor nog vaak dat de vrouw ondergeschikt blijft aan de man: ze moet zich bezighouden met het huishouden en de kinderen en mag zich op geen enkele manier inlaten met het openbare leven. Die opvatting was voor mij een reden te meer om door te zetten en om in de politiek te gaan.’

Hadabi heeft het signaal gegeven dat vrouwen die actief willen zijn daar de mogelijkheid moeten toe hebben en hun rechten moeten kunnen uitoefenen. Nu sensibiliseert en informeert ze de gezinnen uit haar dorp. ‘Vroeger durfde ik niet te spreken in het openbaar, maar zet me nu voor een publiek van duizend man en ik ben niet te stoppen.’

Hadabi ontpopt zich in Kiéché als een echte voorvechtster van vrouwenrechten. Ze heeft zich opgeworpen tot spreekbuis van de vrouwen in haar gemeente. Ze helpt hen om een eigen inkomen op te bouwen, om de traditionele man-vrouwrolpatronen te doorbreken en om gevoelige thema’s ter sprake te brengen. Dat geeft hoop voor de toekomst: ‘Ik besef dat een complete mentaliteitswijziging er niet meteen inzit. Maar ik voel dat ik de kiem gelegd heb en dat die langzaam maar zeker zal groeien en bloeien.’

Een appeltje voor de dorst

Tijdens het droge seizoen kweken de vrouwen tomaten, uien en kolen. Die vormen een welkome afwisseling op het dagelijks menu, doorgaans op basis van gierst. Bovendien kunnen de overtollige groenten op de lokale markt verkocht worden en brengen ze geld in het laatje. Met dat geld kunnen de vrouwen dan weer nóg gevarieerder voedsel op tafel zetten (rijst, suiker, vlees, enz.) of de schoolkosten betalen.

Helaas is niet alles zo eenvoudig. Op de markt krijgt de lokale productie concurrentie van producten uit Nigeria, die de prijs naar beneden halen, legt Hadabi uit. ‘Om hier een mouw aan te passen hebben we onlangs een opslagplaats gebouwd waar we onze uien kunnen bewaren. Het is voor ons voordeliger om ze te verkopen op het moment dat de prijs de hoogte ingaat.’

De eerste resultaten zijn alvast veelbelovend: er is een grotere verscheidenheid aan groenten en het geoogste volume stijgt. ‘De vrouwen worden financieel onafhankelijker en steeds meer kinderen kunnen naar school. Daar heeft de hele gemeenschap baat bij.’

 

Een vrouw op de akker
© BTC

Blik op de toekomst

De onzekerheid en de kwestie van de landeigendom zetten echter een domper op het enthousiasme van de vrouwen. In Niger zijn het de plattelandsvrouwen die het meest lijden onder discriminatie en ongelijkheid. Ze beschikken nauwelijks over financiële middelen omdat hun activiteiten vooral gericht zijn op het overleven van het gezin. De vrouwen hebben evenmin zeggenschap over de gezinsuitgaven. Aangezien traditioneel de man eigenaar van de gronden is, brengt alleen de verkoop van landbouwproducten geld op om de behoeften van het gezin te dekken.

Hadabi maakt zich zorgen om de toekomst: ‘Heel het dorp zag hoe succesvol de moestuinen waren ... en dus ook de landeigenaren. De stukjes grond die ze in leen geven zijn steeds verder van de waterput vandaan. Bijgevolg zijn het nu de mannen die de goede grond bewerken, terwijl de vrouwen hard gezwoegd hebben om de velden vruchtbaar te maken. De vrouwen willen zeker zijn dat ze het volgend jaar nog steeds hetzelfde lapje grond kunnen bewerken en het resultaat van hun inspanningen kunnen aanhouden, zodat ze dus letterlijk de vruchten van hun arbeid kunnen plukken.’

Daarom zet de gemeente andere acties op. ‘We ondersteunen verschillende activiteiten die geld opbrengen. De meest kwetsbare vrouwen krijgen drie geiten en een bok, die ze terugbetalen naarmate hun kwekerij van de grond komt. En als de burgers zien wat we kunnen doen met het gemeenschapsgeld, dan zijn ze meer bereid om belastingen te betalen! Dat geeft ons dan weer meer middelen om in onze gemeente te investeren.’

 

Meer weten: Lees de kapitalisatienota "Amélioration de la sécurité alimentaire des femmes vulnérables" (in het Frans)

Als spil van het Nigerese gezin speelt de vrouw een cruciale rol voor de voedselzekerheid. Volgens een onderzoek van het ontwikkelingsprogramma van de VN (UNDP) stijgt de overlevingskans van kinderen met liefst 20 % wanneer de moeder medezeggenschap heeft over de gezinsuitgaven.

IN NIGER

Bijna 25% van de bevolking kampt met voedselzekerheid

80% van de bevolking woont op het platteland en haalt zijn inkomsten voornamelijk uit landbouwactiviteiten

Een vrouw in actie op de akker
© BTC

Enkele realisaties van het programma

41 groentevelden aangelegd op een oppervlakte van 110 hectare

Meer dan 3200 vrouwen telen groenten op een lapje grond

93% van de begunstigden eet 2 maaltijden per dag (tegenover 74% in 2012)

Niger Voedselzekerheid
Terug naar dossier
Imprimer
In dezelfde categorie - Artikel 24 /38 Burkinese boerinnen leven beter dankzij parboiled rice