Leven van beeldhouwen en schilderen in Kaapverdië

Guyentie Bogaert
01 september 2014
Op het zonnige eiland Boa Vista in Kaapverdië vind je net als in andere toeristische oorden souvenirwinkeltjes in overvloed. Al zijn er voorlopig weinig toeristen. Veel reizigers kiezen ervoor om in hun all-in hotel te blijven. Bovendien lijkt het aanbod van de verkopers sterk op elkaar. Antonio en Zanna vertellen hoe ze met hun zelfgemaakte souvenirs proberen te overleven.

Antonio maakt onder de boom tegenover zijn huisje kleine beeldjes uit kalksteen. Die wil hij in het toeristisch seizoen op het strand verkopen. Tot voor kort woonde hij in de hoofdstad Praia op het eiland Santiago. Hij besloot naar Sal Rei op Boa Vista te verhuizen omdat er hier wel toeristen zijn. Maar rondkomen is niet vanzelfsprekend. ‘Een kilo tomaten is hier veel duurder omdat er nauwelijks landbouw is op dit eiland. In Praia is het leven goedkoper maar daar is er geen werk.’ Hij hoopt met de opbrengst van de beeldjes andere souvenirs te kunnen inkopen. ‘Het zal moeilijk worden want ‘si les chiens ont rien, ils ont besoin de tout’ (als honden niets hebben, hebben ze alles nodig). Ik houd niet veel over van de opbrengst van mijn beeldjes en de aankoop van souvenirs is duur.’

In tegenstelling tot strandverkoper Antonio baat de Senegalees Zanna een eigen winkeltje uit aan de esplanada, het marktplein in Sal Rei. Hij verkoopt er zelfgemaakte schilderijtjes. ‘De schilderijen beelden de geschiedenis van Kaapverdië uit,’ beweert Zanna, ‘Je ziet vrouwen die stenen dragen om wegen aan te leggen en fruit om hun familie te voeden.’ Daarnaast verkoopt hij aangekochte souvenirs zoals houten beeldjes en armbandjes. Ondanks zijn winkel heeft Zanna het niet onder de markt. Hij deelt een studio met een werkloze Senegalese vriend waar ze maandelijks 300 euro voor moeten ophoesten. Dat is best veel volgens de normen daar. Toch wonen ze niet in de barraca’s of sloppenwijken waar de meeste West-Afrikaanse immigranten terechtkomen.

 

Beeldhouwer in Kaapverdië aan het werk
© Guyentie Bogaert

De herinnering aan betere tijden hebben me de kracht gegeven om af te kicken. Andere verslaafden hebben soms geen betere tijden gekend en lopen meer risico om te hervallen.

Voor immigrant Zanna vormt de aanpassing aan de Kaapverdische cultuur een uitdaging.

Immigrant Zanna in zijn winkeltje
© Guyentie Bogaert

Verleidingen en uitdagingen

De aanwezigheid van toeristen betekent helaas niet alleen een bron van inkomsten. Het zorgt ervoor dat alcohol en drugs gemakkelijker beschikbaar zijn. Antonio is net als vele anderen aan de verleiding bezweken. Daarom belandde hij in een afkickcentrum in Praia waar hij gedurende twee jaar afkickte van alcohol en cocaïne. ‘Toen ik drie maanden in het centrum zat, stuurden ze mij voor twee weken naar Boa Vista. Zo wilden ze me niet alleen testen maar ook tonen aan de andere verslaafden dat het mogelijk is om af te kicken.’ Zijn geloof heeft hem sterk geholpen bij het afkicken maar het blijft een moeilijk proces. ‘De herinnering aan betere tijden hebben me de kracht gegeven om af te kicken. Andere verslaafden hebben soms geen betere tijden gekend en lopen meer risico om te hervallen.’

Voor immigrant Zanna vormt de aanpassing aan de Kaapverdische cultuur een uitdaging. ‘Toen Kaapverdiërs naar Senegal emigreerden, hebben we hen goed ontvangen. Ze kregen een verblijfsvergunning en mochten overal mee aanschuiven aan tafel. Hier ben ik nog nooit uitgenodigd door bijvoorbeeld de buren van mijn winkel. Kaapverdië is een koele samenleving, net zoals in Europa.’

 

Toekomst

Zanna weet nog niet zeker of hij in Kaapverdië blijft. Maar voorlopig probeert hij er het beste van te maken. Antonio zal op vraag van de verantwoordelijke van het jeugdcentrum de kinderen van Sal Rei aanleren om beeldjes te maken. Met een dubbel doel: het houdt de kinderen van straat en biedt hen de mogelijkheid om later een centje bij te verdienen. Geld om hem te betalen is er niet maar hij krijgt een lokaaltje in het jongerencentrum waar hij zijn souvenirs aan de man kan brengen. Het is voor hem een extra motivatie om van de alcohol en drugs af te blijven: ‘Je kan anderen pas helpen, als je zelf gezond bent.’

Deze productie is gemaakt in het kader van het journalistieke trainingsprogramma Beyond Your World van Thomas More in Mechelen.

Kaapverdië Waardig werk
Terug naar dossier
Imprimer
In dezelfde categorie - Artikel 34 /39 Een sleutelrol voor de private sector