Maak kennis met Burkina Faso

Madison Bertrand & Nelson Castiaux
08 januari 2018
Sinds 2015 zijn Guinee en Burkina Faso partnerlanden van de Belgische Ontwikkelingssamenwerking. Dat past binnen haar focus op de minst ontwikkelde landen. In 2018 treedt een eerste samenwerkingsprogramma in werking. Maak kennis met Burkina Faso, een land in de Sahel (West-Afrika) dat door zijn geografische ligging is blootgesteld aan de negatieve effecten van klimaatschommelingen en klimaatverandering. Bovendien kampt het land met een ernstige drinkwatercrisis.

Bevolking en geografie

  • Hoofdstad: Ouagadougou
  • Inwoners: 18 miljoen
  • Bevolkingsgroei: 3.1 %
  • Oppervlakte: 274 200 km² (negen keer zo groot als België)
  • Grenst aan: Mali en Niger in het noorden, Togo, Benin, Ghana en Ivoorkust in het zuiden (zonder toegang tot de Atlantische Oceaan)
  • Klimaat: tropisch met twee seizoenen: droog seizoen van midden oktober tot midden juni en regenseizoen van juli tot september

Burkina Faso is net als België een vlak land. Het hoogste punt, Ténakourou, ligt op een hoogte van 749 meter in het westen van het land. Het land wordt gekenmerkt door een grote diversiteit aan landschappen met alles wat je in Afrika maar kan vinden: uitgestrekte vlakten, lage heuvels en een woestijngebied, de Sahel, die zich in het noorden bevindt en geleidelijk overgaat in savanne naarmate je zuidwaarts trekt. 

Cultuur

  • Etnische groepen: 65 (sub)etnische groepen en meer dan 200 stammen. Binnen deze groepen en stammen zijn twee families belangrijk: de Mandé en de Voltai.
  • Talen: Frans is de officiële taal van het land. Daarnaast zijn de meest gangbare talen het More, het Dioula en het Peul.
  • Religies: islam (60%), katholicisme (19%), animisme (15%) en protestantisme (5%)

Ondanks deze diversiteit staan de Burkinezen erom bekend joviaal, gastvrij en zowel op etnisch als religieus gebied verdraagzaam te zijn. Het komt zelfs voor dat de drie verschillende godsdiensten vertegenwoordigd zijn binnen eenzelfde familie.

Economie

  • Human Development Index: 185ste op 188
  • Armoedegraad: 40,1%
  • Bbp per inwoner: 613,04 US-dollars

Burkina Faso beschikt over grondstoffen en is de grootste Afrikaanse katoenexporteur. Dankzij een gemiddelde jaarlijkse groei van 5,5 procent kende het land de voorbije vijftien jaar de grootste groei van alle landen die deel uitmaken van de West-Afrikaanse Economische en Monetaire Unie (Waemu). Toch hebben diverse factoren in 2014 tot een vertraging van de economische groei geleid: een tegenvallende oogst in 2013, gevolgd door een politieke crisis, de ebola-epidemie in 2014 en de vrije val van de internationale goud- en katoenprijzen (die de belangrijkste bronnen van inkomsten van het land vormen).

Een vrouw maakt 'sheaboter' klaar
© CIFOR/Ollivier Girard

Geschiedenis en politiek

Burkina Faso werd officieel onafhankelijk op 5 augustus 1960. In eerste instantie heette het land Opper-Volta, een naam die dateerde van het uiteenvallen  van de kolonie Opper-Senegal en Niger en die verwees naar de ligging in het hoge stroomgebied van de Volta-rivieren, die via Ghana uitmonden in de Atlantische Oceaan. In 1984 kreeg het land een andere naam op initiatief van Thomas Sankara, leider van de toenmalige revolutionaire regering. De naam Burkina Faso komt uit het Dioula en het More en betekent "land van de oprechte mensen".

In 1987 werd Sankara na een militaire staatsgreep afgezet en kwam Blaise Compaoré aan de macht. Nadat hij 27 jaar aan het hoofd van Burkina Faso had gestaan, werd president Compaoré in oktober 2014 echter zelf gedwongen op te stappen naar aanleiding van een volksopstand. Deze richtte zich tegen een grondwetsherziening waardoor geen beperkingen meer zouden gelden voor het aantal presidentstermijnen. Het land werd voordien al tweemaal aan het wankelen gebracht door ernstige politieke crisissen die de machthebbers destabiliseerden: de zaak Zongo in 1998 en een volksopstand en een muiterij binnen het leger in 2011.

Burkina Faso kent vandaag een presidentieel politiek systeem waarbij het volk in twee stemrondes een president verkiest voor een periode van vijf jaar. De president kan slechts één keer worden herverkozen. Sinds 29 november 2015 is Roch March Christian Kaboré het staatshoofd van Burkina Faso. Hij werd verkozen in de eerste stemronde van de presidentsverkiezingen met 53,83 procent van de stemmen.

In de Corruption Perceptions Index van 2014 van Transparency International bekleedt Burkina Faso plaats 85, op een totaal van 175. Het land is na Senegal het minst corrupte land van de subregio die zich uitstrekt van de Golf van Guinee in het oosten tot de rivier Senegal in het noord-westen.

Handelsbetrekkingen met België

Wat handelsbetrekkingen en investeringen betreft, is Burkina Faso een kleinere partner voor de Belgische economie. Slechts een handvol grote bedrijven, waaronder Brussels Airlines, onderhouden handelsbetrekkingen met het land.

In 2012 stond Burkina Faso 104de op de lijst van landen die goederen van België afnemen. Als leverancier aan België stond het op de 111de plaats. In 2014 voerde België vooral machines en toestellen uit naar Burkina Faso, gevolgd door tansportmateriaal. Samen waren deze twee categorieën goed voor meer dan 60 procent van de totale Belgische export naar het land. De Belgische import uit Burkina Faso bestond vooral uit edelstenen en edele metalen, die samen 75 procent van de totale import vertegenwoordigden.

Belgische Ontwikkelingssamenwerking

Sinds België de gouvernementele samenwerking met Burkina Faso heeft hervat, wil ons land de democratische en socio-economische ontwikkeling van het land structureel ondersteunen via twee krachtlijnen: duurzame en inclusieve economische groei en een op mensenrechten gebaseerde benadering.

België heeft in februari 2016 dan ook voor een totaalbedrag van 15 miljoen euro een opstartprogramma opgezet dat twee grote luiken omvat: (1) het recht op toegang tot drinkbaar water in de stad Fada N’Gourma en (2) de seksuele en reproductieve rechten voor meisjes en vrouwen, in gedelegeerde samenwerking met UNFPA.

Op 21 november 2017 ondertekenden België en Burkina Faso een eerste samenwerkingsprogramma voor 2018-2022. Het programma wordt uitgevoerd door het Belgisch Ontwikkelingsagentschap (Enabel) voor een bedrag van 38,86 miljoen euro. Doel: bijdragen tot de inclusieve en duurzame economische en sociale ontwikkeling van de regio Centre-Est (Tenkodogo-Koupela) aan de hand van drie krachtlijnen: (1) de bevordering van het ondernemerschap en het scheppen van banen voor jongeren en vrouwen, (2) een versterking van de veiligheid in de regio en (3) "She Decides" (of de versterking van seksuele en reproductieve rechten van vrouwen). Daarnaast zal ook een luik rond vorming, studie en expertise uitgevoerd worden.

Naast de gouvernementele samenwerking is ook de niet-gouvernementele samenwerking sinds vele jaren bijzonder actief in Burkina Faso. 22 Belgische ngo’s zijn in het land aanwezig, maar ook Africalia, de universiteiten en wetenschappelijke instellingen, APEFE, het Instituut voor Tropische Geneeskunde van Antwerpen en de Union des Villes et des Communes de Wallonie. BIO-Invest is eveneens actief in Burkina Faso waar het meerwaarde probeert te creëren met haar financiering. Ten slotte heeft België meerdere leningen van staat tot staat ondertekend. Alle financieringen verlopen in samenhang met het nieuwe samenwerkingsprogramma.

Burkina Faso Belgisch beleid Belgische Ontwikkelingssamenwerking
Terug Samenwerking
Imprimer
Over hetzelfde thema - Artikel 3 /3 Maak van landbouwers in het Zuiden ondernemers