Maak kennis met de Afrikaanse cyberspace

Fanny Lamon
29 april 2019
In het AfricaMuseum vind je tentoonstellingen over Afrika en de geschiedenis van het continent. Sinds de recente heropening probeert het museum echter de blik te verruimen. Het project AfrikaTube is daar een voorbeeld van. Twee 'Tubers', Aisha Adepoju en Primrose Ntumba, nodigden Glo.be uit voor een blik achter de schermen.

Omdat het AfricaMuseum zich niet langer wilde beperken tot het verleden, maar zich ook wilde richten op het heden en vooral de toekomst, startte het een nieuw project: AfricaTube. Het gaat om een virtuele bibliotheek van het hedendaagse digitale Afrika die het AfricaMuseum in contact wil brengen met de Afrikaanse cyberspace. Laten we ons verdiepen in dit unieke project.

 

Afrika en het Westen, twee parallelle digitale werelden

Is het belangrijk te weten van waar internetgebruikers zijn? Dat is de vraag die een aantal jongeren van de Afrikaanse diaspora in België zich hebben gesteld. Om daarop te antwoorden hebben deze jongeren, allen tussen 16 en 25, op het web gezocht naar inhoud die rechtstreeks geproduceerd werd door Afrikanen en mensen van Afrikaanse origine. Die opdracht bleek niet zo makkelijk. Aisha Adepoju legt uit waarom: ‘Wat Afrikanen produceren op het internet is moeilijk te vinden omdat deze inhoud is onderworpen aan westerse algoritmen die worden gegenereerd door zoekmachines zoals Google.’ Met andere woorden: wanneer iemand uit het Westen een zoekopdracht ingeeft op het internet krijgt hij in eerste instantie westerse websites te zien. ‘Maar dat wil niet zeggen dat de Afrikanen niet actief zijn in de digitale wereld. Het is belangrijk dat iedereen weet dat Afrikanen ook technologie en culturele producten ontwikkelen’, verduidelijkt Aisha.

Wat Afrikanen produceren op het internet is moeilijk te vinden omdat deze inhoud is onderworpen aan westerse algoritmen.

Aisha Adepoju

Op verkenning in de Afrikaanse digitale ruimte

Technologie heeft de voorbije jaren een enorme vlucht genomen en heeft een steeds grotere impact op ons dagelijks leven. Nergens ter wereld groeit de jongerenpopulatie zo snel als in Afrika. Deze nieuwe generatie gaat online en maakt gebruik van de digitale ruimte om nieuwe visuele identiteiten te ontwikkelen die meer in de lijn liggen van het hedendaagse Afrika. Het probleem is dat deze standpunten ons maar moeilijk bereiken. Daardoor worden de clichés en onjuiste ideeën over Afrika nog te veel in stand gehouden.

Daar wil AfricaTube iets aan doen. Het doel van het project is drieledig. Een eerste doelstelling is het verkleinen van de digitale kloof tussen het Westen en Afrika met betrekking tot het beeld van Afrikanen en mensen van Afrikaanse origine. Daarnaast wil het project het enorme potentieel van het internet aanwenden om het idee dat het Westen van het Afrikaanse continent heeft bij te sturen. Tot slot wil het project jongeren van de Afrikaanse diaspora overal ter wereld met elkaar in contact brengen. ‘Dankzij het internet en de sociale media kan zich een sterke band ontwikkelen tussen mensen van Afrikaanse origine overal ter wereld. We zouden zelfs een nieuwe identiteit kunnen creëren die grenzen overstijgt. Dat gebeurt nu al, en het zou ideaal zijn als Afrika zelf distributienetwerken ontwikkelt. Maar dat is enkel mogelijk als het Westen zijn digitale bubbel verlaat’, aldus Primrose Ntumba.

Dankzij het internet en de sociale media kan zich een sterke band ontwikkelen tussen mensen van Afrikaanse origine overal ter wereld. We zouden zelfs een nieuwe identiteit kunnen creëren die grenzen overstijgt.

Primrose Ntumba

Welke plaats krijgt AfricaTube in het museum?

In de ruimte ‘AfricaTube’ kunnen bezoekers filmfragmenten bekijken of Afrikaanse muziek beluisteren via touchscreens of projecties op de muur. Een innovatieve manier om te begrijpen wat er zich afspeelt op het web met betrekking tot Afrika, zijn jongeren en zijn culturele producten. De tentoonstelling omvat vijf thema’s:

  • Digital gap: bezoekers laten nadenken over de toegang tot technologie op het Afrikaanse continent.
  • Tech and innovation: geeft een overzicht van de initiatieven van jongeren die technologie gebruiken om innovatieve inhoud te creëren.
  • Sharing knowledge: zet alternatieve manieren om digitale content te delen in de verf.
  • ID & New narratives: geeft een overzicht van de artiesten en platforms die nieuwe verhalen en lokale beelden creëren over het Afrikaanse continent.
  • Social movements: belicht hoe Afrikaanse landen van het hele continent en hun jonge generaties zich op een kritische manier inzetten.

Uiteindelijk is AfricaTube een innovatieve manier om meer te weten te komen over wat er zich afspeelt op het Afrikaanse continent en om de vaak nog hardnekkige stereotypen over landen in het Zuiden te doorbreken.

Twee vragen voor de tubers

 

Wat is de plaats van Afrika in de digitale wereld?

 

Aisha Adepoju: Het internet evolueert met twee snelheden. Aan de ene kant heb je het Westen, dat in een soort van digitale bubbel leeft waarbij internetgebruikers uitsluitend westerse artikels lezen, westerse muziek beluisteren en westerse filmfragmenten bekijken. Aan de andere kant heb je Afrika, dat een digitale revolutie beleeft door de opkomst van zeer snel internet en cybercafés. Binnen deze context zijn veel getalenteerde Afrikaanse jongeren actief op het web, of dat nu op politiek of op cultureel gebied is. Afrikanen zijn dus wel degelijk aanwezig op het web, maar ze krijgen weinig aandacht in onze media.

Primrose Ntumba: Dat is de reden waarom we zijn begonnen met AfricaTube. Wat is het beeld dat het Westen van Afrika heeft als je bedenkt dat de algoritmen van zoekmachines ervoor zorgen dat mensen in het Westen geen toegang hebben tot digitale content uit Afrika en dat deze content ook niet aanwezig is in onze traditionele media? AfricaTube maakt het mogelijk bezoekers beelden van Afrika te tonen die ze op sociale media niet of amper vinden.

 

Wat maakt van AfricaTube een uniek project?

 

Primrose Ntumba: AfricaTube wil een rechtstreeks beeld geven van het hedendaagse Afrika. In dit gedeelte van het museum vind je filmfragmenten, foto’s en muziek die rechtstreeks door de Afrikaanse jongeren van vandaag zijn geproduceerd. Daardoor maken bezoekers kennis met andere verhalende content, een ander discours en andere standpunten over het Afrikaanse continent.

Wie zijn deze twee 'Tubers'?

 

Photos des 2 tubeuxes

 

Aisha Adepoju is 23 en studeerde documentaire cinema aan het RITCS. Na haar studies begon ze voltijds te werken aan het project AfricaTube. Bij haar onderzoek richtte ze zich vooral op culturele productie. Op basis van de resultaten maakte ze het draaiboek van het project. Ze introduceerde het project in het nieuwe AfricaMuseum en is verantwoordelijk voor de opvolging ervan.

 

Primrose Ntumba is 26 en studeerde communicatie aan de VUB. Na haar vrijwilligerswerk begon ze te werken voor het AfricaMuseum. Ze werkt voornamelijk rond communicatie en de betrekkingen met de Afrikaanse diaspora.

Digitalisering Afrika Cultuur
Terug Mens
Imprimer
Over hetzelfde thema - Artikel 2 /9 De dekolonisering van de antropologie