Mangrovebossen zijn van levensbelang voor de toekomst

Louvain Coopération
27 juli 2018
Op 22 mei 2018 vestigde de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties de aandacht op het belang van het behoud van de biodiversiteit. Vandaag komen onze natuurgebieden en hun biodiversiteit steeds meer onder druk te staan. Mangrovebossen, die tot de rijkste ecosystemen ter wereld behoren, zijn in het bijzonder bedreigd. In Madagaskar is de lokale bevolking sterk afhankelijk van die bossen.

De biodiversiteit wordt door de activiteit van de mens bedreigd, maar ze is  onontbeerlijk  voor de gezondheid van de ecosystemen. Ze zorgt voor het evenwicht van die systemen en  verhoogt hun weerstand tegen verstoringen, wat des te belangrijker is in tijden van versnellende klimaatverandering. Bij de bescherming van de biodiversiteit spelen mangrovebossen een heel bijzondere rol. Sinds 1980 is evenwel 20 procent van hun oppervlakte verloren gegaan. Deze bossen groeien langs de kustlijnen en vormen een ecosysteem dat wereldwijd het meeste CO2 absorbeert. Ze zijn rijk aan geneeskundige planten en herbergen een fauna van uitzonderlijke waarde:  in dit voedselrijke biotoop leven veel vissen, maar ook weekdieren, vogels, zoogdieren en insecten. In de mangrovebossen van Oost-India verschuilt zich de Bengaalse tijger, in Zuid-Amerika leeft er de rode ibis en in Madagaskar vind je er inheemse soorten zoals de ernstig bedreigde visarend.

Mangrovebossen filteren het vervuilde water en vormen een natuurlijke dam tegen stormen en aarderosie. Dit is bijzonder belangrijk op het tropische eiland Madagaskar, dat zwaar te lijden heeft onder de klimaatverandering. De bossen beslaan tussen 3000 en 4000 vierkante kilometer van de kusten van het land, vooral in het westen. Helaas worden deze natuurgebieden bedreigd door de klimaatverandering, maar vooral door de mens.

Mangrovebossen groeien langs de kustlijnen en vormen een ecosysteem dat wereldwijd het meeste CO2 absorbeert. Sinds 1980 is evenwel 20 procent van hun oppervlakte verloren gegaan.

Opkomen voor verantwoord milieubeheer

In de regio Menabe hebben aanhoudende droogtes een omvangrijke migratiestroom teweeggebracht die de sterke  demografische druk op de kuststreek nog verhoogt. De bossen worden ontgonnen om plaats te maken voor teelten (rijst, rietsuiker, garnalen…), maar ook om brand- en bouwhout te winnen. Nochtans is de bevolking sterk afhankelijk van de visbestanden en het hout in de mangrovebossen, maar deze natuurlijke hulpbronnen zijn bedreigd door overbevissing en de vernietiging van de natuurlijke leefgebieden.

De ngo Louvain Coopération is sinds 2006 actief in de regio Menabe. De leden van de ngo zetten zich in het begin vooral in voor de verbetering van de voedselzekerheid en van de economische ontwikkeling, maar ze stelden al gauw vast dat de toekomst van de bevolking sterk afhangt van de mangrovebossen die door de bevolking zelf worden vernietigd. Het was dus niet mogelijk het visvangstbeheer te verbeteren zonder ook aandacht te besteden aan de bescherming van de mangroven. Samen met de lokale autoriteiten werden daarom elf tijdelijke visreservaten aangelegd en werden ook meerdere hectare mangrovebossen aangeplant en hersteld. 

De leden van de ngo Louvain Coopération zetten zich in het begin vooral in voor de verbetering van de voedselzekerheid en van de economische ontwikkeling, maar ze stelden al gauw vast dat de toekomst van de bevolking sterk afhangt van de mangrovebossen die door de bevolking zelf worden vernietigd.

Twee personen in een zeilbootje varen vlakbij een mangrove in Madagascar.
© Louvain Coopération

Bevolking doet mee

De deelname van de bevolking is van groot belang, niet alleen om de duurzaamheid van het project te kunnen waarborgen, maar ook met het oog op de kennis die zij kan bijdragen. De bevolking op Madagaskar bepaalt dus zelf waar de visreservaten worden aangelegd of welke delen van de mangrovebossen moeten worden hersteld. De ouderen onder de bevolking zijn goede raadgevers: ze herinneren zich waar de mangrovebossen zich bevonden waarvan hier en daar nog plantgoed overgebleven is. De actieve medewerking van de dorpshoofden en autoriteiten en het in acht nemen van de tradities zijn ook belangrijke voorwaarden voor het welslagen van het project. De resultaten zijn hoopgevend en moedigen de bevolking aan. De leden van de bevolking krijgen toelichting over de rol en de werking van het ecosysteem van de mangrovebossen, maar ze leren ook al doende: ze verzamelen en sorteren plantgoed en planten het bij laag water. De lokale autoriteiten en de lokale bevolking volgen de groei van de mangrovebossen van dichtbij op. In 2017 werd 15,07 hectare mangrove herbebost of heraangelegd met de participatie van meer dan 650 bewoners.

 

Biodiversiteit blijven promoten

Dankzij de ervaring die de ngo Louvain Coopération in Madagaskar opdoet, kan ze een bijdrage leveren aan de universitaire expertise inzake mangrovebossen die de vier Franstalige universitaire ngo’s (ADG, FUCID, Louvain Coopération en ULB-Coopération) samen dragen. Ze werken hand in hand bij het project Uni4COOP en kunnen zo goede praktijken uitwisselen tussen de verschillende bevolkingsgroepen die in mangrovebossen en delta’s in Senegal, Benin, Togo en Madagaskar leven en hen de middelen geven om samen nieuwe kennis op te bouwen. 

 

Bossen Biodiversiteit Madagascar
Terug Planeet
Imprimer
Over hetzelfde thema - Artikel 2 /8 ZOO Antwerpen: 175 jaar wetenschap en natuurbehoud