Onderwijs in ontwikkelingslanden – een overzicht

Chris Simoens
01 oktober 2012
In ontwikkelingslanden is naar school gaan niet zo evident als bij ons. U leert er meer over in dit bondig overzicht.

BELANG

Volgens UNESCO – de VN-organisatie voor onderwijs, wetenschap en cultuur - is onderwijs een essentiële factor voor ontwikkeling, en heeft het een grote impact op uiteenlopende domeinen. Voorwaarde is wel dat het ingebed is in een 'gunstige omgeving': voldoende tewerkstelling, vrijheid van meningsuiting…

  • Onderwijs vermindert armoede en stimuleert economische groei

Voor elk jaar extra school heeft een persoon 10% meer inkomen.

Voor elk jaar meer studeren ziet een land zijn BNP met 0,37% toenemen.

  • Onderwijs promoot de gelijkheid van de geslachten en remt de bevolkingsgroei af

Geschoolde vrouwen zijn mondiger en ze zijn beter in staat het aantal kinderen onder controle te houden. Voor elk jaar extra school daalt de vruchtbaarheid bij vrouwen met 10%. Meer scholing geeft ook een betere toegang tot werk.

  • Scholing van moeders verbetert voeding van kinderen en hun overlevingskansen

Voor elk jaar extra school van de moeder daalt het risico op sterfte van haar kinderen met 7 à 9%. Door het hoger inkomen krijgen de kinderen immers meer voedsel en drinkbaar water. Geschoolde vrouwen zullen ook gemakkelijker hun kinderen laten vaccineren en eerder bevallen in veilige omstandigheden. Als de kindersterfte daalt, krijgen vrouwen minder kinderen.  

  • Onderwijs draagt bij in de strijd tegen hiv/aids en andere ziektes

Op school leren kinderen over hygiëne, geschoolde vrouwen gebruiken meer voorbehoedsmiddelen.

  • Onderwijs stimuleert de deelname aan de samenleving

Onderwijs geeft mensen meer zelfvertrouwen en maakt hen mondiger. Ze zijn beter in staat heldere beslissingen te nemen en deel te nemen aan het publieke leven.

VOORUITGANG…

  • Sinds 2000 zijn er wereldwijd ruim 40 miljoen minder kinderen die geen school volgen, ondanks de bevolkingsgroei. 90% van de kinderen tussen 6 en 12 jaar (ca 700 miljoen) gaan naar school (2009).
  • In Sub-Sahara Afrika steeg de deelname aan het lager onderwijs met 31% tussen 1999 en 2008; 46 miljoen meer kinderen waren ingeschreven.
  • In 2008 volgden kinderen wereldwijd gemiddeld 11 jaar school, in 1990 was dat maar 9 jaar.
  • 116 landen haalden 'gelijkheid van kansen voor beide geslachten' in het lager onderwijs in 2008.

  • Om de 10 jaar gaan 100 miljoen kinderen meer naar het middelbaar onderwijs.

Het aantal niet-schoolgaande kinderen daalt, maar kan toch nog 56 miljoen bedragen in 2015.

… MAAR BLIJVENDE NODEN

  • 61 miljoen kinderen van 6 tot 12 jaar gaan niet naar school, onder wie 53 % meisjes (2010). 47% (28 miljoen) zal allicht nooit naar school gaan. 26% is schoolverlater, 27% zal binnenkort naar school gaan. De helft (31 miljoen) woont in Sub-Sahara Afrika, de laatste 3 jaar stijgt er opnieuw het aantal niet-schoolgaande kinderen.
  • 48 miljoen meisjes en 34 miljoen jongens van 11/12 tot 14/15 jaar (leeftijd lager middelbaar) gaan niet naar school.
  • 793 miljoen volwassenen (ouder dan 15 jaar) – onder wie 64% vrouwen – kunnen noch lezen noch schrijven. Meer dan de helft van de analfabete volwassenen leeft in Zuid-Azië. Met Sub-Sahara Afrika erbij komt dat op drie vierden.
  • Slechts 36% van de 12-18-jarigen zit op de middelbare schoolbanken, vooral meisjes zijn afwezig.

VOORNAAMSTE PROBLEMEN

Lage kwaliteit

Kinderen leren soms onvoldoende op de lagere school.

Belangrijkste oorzaak: er zijn te weinig leraren die bovendien onvoldoende betaald en slecht opgeleid zijn.

Andere oorzaken: gebrekkige uitrusting (infrastructuur, tekstboeken…); te veel leerlingen in een klas; verouderde lesmethodes; leerlingen leren weinig bruikbare dingen voor het dagelijks leven; slecht beheer van de scholen...

Gebrekkige toegang

De school ligt te ver, de weg ernaar toe is te gevaarlijk, gebrek aan sanitair op school, het is te duur…

Hoge schooluitval

Kinderen - meisjes meer dan jongens - beëindigen de school voortijdig omdat ze thuis moeten meewerken, ook omdat ze er zo weinig leren. 215 miljoen kinderen moeten gaan werken.

Probleemgroepen

Een aantal factoren vormt een belemmering: armoede, geslacht (vrouw), platteland, en soms ook taal en etniciteit. Vooral de resterende 28 miljoen kinderen – uit de meest achtergestelde gezinnen, die allicht nooit naar school zullen gaan – zijn zeer moeilijk te helpen.

Weinig aandacht voor middelbaar onderwijs

Er kan geen sprake zijn van ontsnappen aan armoede zonder uitbreiding van het middelbaar onderwijs, maar de middelen ontbreken. Middelbaar onderwijs is immers duurder dan basisonderwijs, er zijn verschillende leerkrachten nodig voor specifieke vakken. Ook voor de ouders is het duur.

Te weinig jobs

Het falen van het onderwijs is een grote oorzaak van de politieke crisis van de Arabische wereld. Steeds meer kinderen en jongeren gaan er naar school en naar de universiteiten, maar de arbeidsmarkt levert nauwelijks jobs.

GLOBAL PARTNERSHIP FOR EDUCATION

Het Global Partnership for Education of GPE (vroeger: Education for All – Fast Track Initiative) is hét wereldwijde initiatief voor onderwijs. Donor- en ontwikkelingslanden werken er samen met multilaterale organisaties, ngo’s, de privésector en private fondsen. Alleen de donorlanden spijzen het GPE. GPE stelt 6 ambitieuze onderwijsdoelstellingen voorop:

  1. kleuteronderwijs uitbreiden
  2. gratis en verplicht basisonderwijs voor iedereen tegen 2015
  3. promotie van levensvaardigheden voor jongeren en volwassenen
  4. alfabetisering van volwassenen (50% meer tegen 2015)
  5. gelijke kansen voor beide geslachten tegen 2015
  6. kwaliteit van onderwijs verbeteren

WAT DOET BELGIË?

In 2011 gaf België 6 miljoen euro aan het GPE. Voor de komende jaren wordt een toename voorzien. Bij de gouvernementele samenwerking is onderwijs een prioriteitssector in 4 partnerlanden: Palestina, Burundi, DR Congo en Oeganda. In Rwanda heeft België zijn steun aan het onderwijs gedelegeerd aan Nederland. Via internationale initiatieven steunt België het onderwijs in crisislanden, zoals Haïti via Unicef en Soedan via GPE. Er vloeit ook geld naar onderwijs via ngo’s als Plan België, VVOB en APEFE.

Uitgaven van België voor onderwijs in 2011

Secundair onderwijs: 10%

Lager onderwijs: 08%

Onderwijs algemeen: 22%

Hoger onderwijs: 60% 

 

Ondewijs algemeen: 181.751.509

 

Vergelijking wereldcijfers

  • 8,9% van de totale officiële ontwikkelingshulp gaat naar onderwijs (2009; vgl 6,5% in 2002).
  • Basisonderwijs: 42%
  • Middelbaar onderwijs: 18%
  • Hoger onderwijs: 40%
Onderwijs
Terug Mens
Imprimer
Over hetzelfde thema - Artikel 10 /9 Jij, dochter, jij zal nooit naar school gaan