Propere lucht voor vluchtelingen in Rwanda

Vincenza Ferrigno
01 maart 2018
België zal bijdragen aan de verbetering van de levensomstandigheden van duizenden vluchtelingen in het Rwandese kamp Kigeme, met onder meer propere lucht. De vluchtelingen in het kamp kennen immers grote moeilijkheden en hangen volledig af van humanitaire hulp. De Belgische steun is dus bijzonder welgekomen.

Een frisse, maar vooral propere lucht

In het Rwandese kamp Kigeme worden 19.000 Congolese vluchtelingen, oftewel zo’n 3500 gezinnen, opgevangen. Veel zaken ontbreken, vooral onmisbare goederen die in de primaire levensbehoeften voorzien zoals levensmiddelen, maar ook brandhout.

Brandhout is de meest populaire brandstof om te koken, maar het gebruik ervan leidt tot ontbossing. Bovendien is de rook die het hout afgeeft, bijzonder schadelijk voor het milieu én voor de gezondheid en het welzijn van de kampbewoners. Zo kan de rook leiden tot irritatie aan de ogen en ademhalingsproblemen. Bovendien vormt brandhout ook een bron van conflicten en ruzies en baart de bevoorrading heel wat zorgen. Emerance Gikundiro leeft samen met haar gezin in het kamp en geeft een concreet voorbeeld: ‘Volgens de Congolese traditie moeten jonge meisjes het brandhout verzamelen, maar daarbij worden ze lastiggevallen of aangevallen door bewoners van de aanpalende gebieden.’ Een andere bewoonster, Beatrice Akimana, voegt eraan toe: ‘Elke dag moeten we ervoor zorgen dat we een maaltijd kunnen bereiden, en daarna denken we al aan de volgende maaltijd. Het gebeurt dat we een maaltijd overslaan omdat we niet genoeg hout hebben.’

Al deze moeilijkheden vormen echte hinderpalen in het alledaagse leven en zijn een ernstig gevaar voor de bewoners. Daarom heeft België besloten zich in te zetten om de levensomstandigheden van deze vluchtelingen te verbeteren, zonder daarbij het aspect duurzame ontwikkeling uit het oog te verliezen. Ons land zal dat doen aan de hand van geldmiddelen en projecten en zal samen met het Hoog VN-Commissariaat voor de Vluchtelingen (UNHCR) en Inyenyeri (een Rwandese privé-onderneming) werken aan een proefproject in het Rwandese kamp om het brandhout te vervangen door een veiliger en duurzamer alternatief: houtpellets. Brandhout maakt immers wereldwijd elk jaar vier miljoen slachtoffers door vervuiling.

De schadelijke rook waaraan vrouwen en kinderen worden blootgesteld, verminderde met 98 procent en ook de biomassa die nodig is om te koken verminderde met 80 à 90 procent.

In 2016 schakelde een honderdtal gezinnen uit het Kigeme-kamp over naar pellets en kleine fornuizen, daarbij met name geholpen door Inyenyeri en UNHCR. De oplossing lijkt bijzonder goed te zijn afgestemd op de behoeften van de bewoners, die deze nieuwe manier van koken als doeltreffend ervaren. De resultaten zijn inderdaad uiterst positief: de schadelijke rook waaraan vrouwen en kinderen worden blootgesteld, verminderde met 98 procent en ook de biomassa die nodig is om te koken verminderde met 80 à 90 procent. Er wordt dus minder koolstofdioxide (CO2) uitgestoten, maar ook de ontbossing neemt af omdat er minder hout wordt gebruikt. En dat is nog niet alles. Doordat de pellets slechts maandelijks moeten worden aangekocht, worden jonge meisjes niet langer lastiggevallen of aangevallen. Bovendien worden de pellets in Rwanda zelf vervaardigd. Dat geeft vluchtelingen de kans om werk te vinden in de productie- of distributieketen. Daarom wil België het project niet langer beperken tot een kleine groep vluchtelingen, maar in 2018 uitbreiden naar het hele kamp.

Rwanda fours

 

Onmisbare voedselhulp

De Belgische bijdrage stopt hier niet. Naast de bijdrage van een half miljoen euro aan UNHCR voor het project rond houtpellets trekt België ook een miljoen euro uit voor het Wereldvoedselprogramma (WFP), dat in voedselhulp voorziet voor vluchtelingen. Deze bijdrage komt op een uitstekend moment voor het kamp omdat de voedselrantsoenen er sterk gedaald zijn door een gebrek aan giften. De rantsoenen daalden met 10 procent in november 2017 en 25 procent in december 2017. Omdat de vluchtelingen volledig afhankelijk zijn van humanitaire hulp om tegemoet te komen aan hun basisbehoeften, bestaat het risico dat hun voedselrantsoenen verder slinken als er geen nieuwe bijdragen volgen.

De Belgische ondersteuning betekent met andere woorden een opsteker voor het kamp en de organisaties die de vluchtelingen helpen. WFP gebruikte het geld bijvoorbeeld om maïs en bonen te kopen voor de Burundese vluchtelingen in het kamp. Het verdeelde onder de Congolese vluchtelingen ook compensaties in de vorm van cash geld opdat zij op de lokale markten hun aankopen kunnen doen. Dankzij de bijdrage kon WFP verrijkte levensmiddelen verstrekken aan de meest kwetsbare personen, die nood hebben aan specifieke voeding. Ook zwangere vrouwen en zogende moeders, kinderen jonger dan vijf jaar en personen die worden behandeld voor aids of tuberculose, kregen extra levensmiddelen.

Volgens Jean-Pierre Margerie, WFP-landencoördinator, was de Belgische steun cruciaal om aan de behoeften van de vluchtelingen tegemoet te komen. WFP is dan ook dankbaar voor de niet-aflatende inzet van ons land in Rwanda en alle andere landen ter wereld.

Rwanda Hernieuwbare energie Hout
Terug naar dossier
Imprimer
In dezelfde categorie - Artikel 3 /5 Hoe kies je duurzaam hout?