Tassenmaker: België versus Senegal

Sien Van Gompel & Serigne Mbacke Mbow
03 juli 2017
De ngo Exchange stuurt professionelen naar ontwikkelingslanden om er hun expertise te delen met hun collega's. Een blik achter de schermen bij een tassenmaker in België en Senegal.

Handgemaakte tassen: kwaliteit primeert

Ik werk al jaren als ambtenaar en combineerde dat met creatieve activiteiten thuis. Zes jaar geleden besloot ik om Atelier Louie op te richten om mijn hobby een meer professioneel kader te geven. Om mijn verschillende rollen als bediende, ambachtsvrouw en ondernemer vlotter te vervullen, doe ik een beroep op smartbe.be. Deze organisatie wil de werkomstandigheden van kunstenaars en creatievelingen verbeteren. Zij doet dat door administratieve steun en het nodige advies te verschaffen. Dankzij Smart kan ik me met Atelier Louie beter focussen op mijn creaties zonder al te veel administratieve rompslomp. Uiteraard is deze dienstverlening niet gratis, waardoor het niet evident is om lage prijzen aan te houden. Vooral ook door het dure materiaal en de vele werkuren per stuk. Omdat alles met de hand gebeurt, doe ik er gemakkelijk 40 uren over om een tas te maken.

Met Atelier Louie wil ik niet louter produceren en verkopen, maar wel mezelf uitdagen en steeds nieuwe creaties leveren van de hoogste kwaliteit en duurzaamheid.

© Nino Aveni

Met Atelier Louie wil ik niet louter produceren en verkopen, maar wel mezelf uitdagen en steeds nieuwe creaties leveren van de hoogste kwaliteit en duurzaamheid. Daarom werk ik ook steeds met het beste materiaal. Zo voer ik het merendeel van mijn leder in uit Italië. Kwaliteit primeert in elk geval boven kwantiteit. Om klanten wegwijs te maken in het aanbod heb ik me vorig jaar een tijdje volledig op Atelier Louie toegelegd om een collectie te ontwerpen. Deze collectie dient als leidraad voor klanten want elk stuk kan volledig gepersonaliseerd worden naar de wensen van de klant.

Ik vind het heel belangrijk om iets terug te geven en ben steeds geïnteresseerd om ideeën uit te wisselen. Die uitwisseling van ideeën bracht mij in het netwerk van De Makers, een initiatief van Unizo. De Makers hebben recent een samenwerking met de ngo Exchange opgestart en zo ben ik uiteindelijk in Senegal beland als vrijwilliger-expert. Exchange had een aanvraag binnengekregen van de ‘Chambre de Métiers’ in Dakar die een expert zocht om de lokale ambachtslui nieuwe lederbewerkingstechnieken bij te brengen. Exchange wil het ondernemerschap en KMO’s promoten door expertises aan te bieden die een bedrijf of andere beroepsorganisatie in het Zuiden de mogelijkheid bieden efficiënter te worden, verder te groeien, betere kwaliteit te leveren en meer werkgelegenheid te creëren.

De meeste modellen waren eigenlijk replica’s van bekende merken. Eén van mijn aandachtspunten was dan ook om de creativiteit in hun werken te stimuleren.

Bij mijn aankomst in Dakar trok ik vrijwel meteen naar de werkplaats van de lokale ambachtslui. Het viel me op dat, ondanks de goede technische kennis die vaak generaties lang was overgeleverd, creativiteit vrijwel volledig ontbrak. De meeste modellen waren eigenlijk replica’s van bekende merken. Eén van mijn aandachtspunten was dan ook om de creativiteit in hun werken te stimuleren. De plaatselijke vaklui hadden ook nood aan structuur: het meeste werk deden ze uit het hoofd zonder patronen te gebruiken. Ik heb hen daar zo goed mogelijk over trachten te informeren. Tevens gaf ik hen enkele tips over goedkoop en duurzaam materiaal dat hen kon helpen om de kwaliteit van hun creaties te verbeteren. Ten slotte heb ik hen de basis bijgebracht van het naaien met één draad en twee naalden, wat op veel bijval kon rekenen. Al bij al vond ik het een zeer leuke ervaring en ben ik blij dat ik mijn expertise heb kunnen delen met de lokale ambachtslui. Ik hoop dat deze ‘exchange’ een duurzame impact heeft gehad op hun werk zodat ze betere kwaliteit kunnen leveren en verder kunnen groeien.

Sien Van Gompel

Creativiteit lokt klanten

In Senegal werken we over het algemeen met vrij rudimentair en lokaal bewerkte koehuiden, hoewel we soms ook ingevoerde huiden gebruiken. De steun van de overheid voor onze sector manifesteert zich voornamelijk via organisaties zoals de Kamer van Koophandel. Een atelier voor lederbewerking is meestal een familiale aangelegenheid, de meeste mensen die er werken maken deel uit van dezelfde familie of kaste. De kennis wordt er overgedragen van vader op zoon en dat al generaties lang.

We hebben een beroep gedaan op expertise van Exchange om voornamelijk de kwaliteit van ons aanbod te kunnen verbeteren. Door de hogere kwaliteit kunnen we ook de concurrentie aangaan met gelijkaardige producten die goedkoop ingevoerd worden uit China. 

© Mohamed Sorgho

Een groot obstakel voor de groei van onze bedrijven en het formeel maken ervan zijn de moordende belastingen op onze activiteiten. Een ‘formeel’ bedrijf moet immers aan veel strengere belastings- en boekhoudkundige regels voldoen. Daarom kiezen veel ambachtslui ervoor om te blijven werken in hun kleine informele structuren om zo die belastingen te omzeilen. Voor informele bedrijven volstaat een simpele jaarlijkse betaling op basis van de grootste contracten (‘contribution globale unique’), een gedetailleerde boekhouding hoeft niet. Het besef groeit wel dat globalisering niet alleen risico’s maar ook veel opportuniteiten met zich meebrengt. De vaklui proberen zich dan ook geleidelijk beter te organiseren om zo op termijn ook buitenlandse markten te kunnen aanboren.

De sector van lederbewerking is een belangrijke werkgever in Senegal. De laatste jaren begint zij duidelijk te groeien door de stijgende lokale vraag naar producten. Er worden dan ook steeds meer jobs gecreëerd door lokale ambachtslui. De over het algemeen informele organisatie blijft echter de grootste rem voor een verdere exponentiele ontwikkeling van de sector.

Een groot obstakel voor de groei van onze bedrijven en het formeel maken ervan zijn de moordende belastingen op onze activiteiten. Een ‘formeel’ bedrijf moet immers aan veel strengere belastings- en boekhoudkundige regels voldoen. Daarom kiezen veel ambachtslui ervoor om te blijven werken in hun kleine informele structuren om zo die belastingen te omzeilen. 

We hebben een beroep gedaan op expertise van Exchange om voornamelijk de kwaliteit van ons aanbod te kunnen verbeteren. Door de hogere kwaliteit kunnen we ook de concurrentie aangaan met gelijkaardige producten die goedkoop ingevoerd worden uit China. Dat betekent meteen het tweede grote obstakel voor de ontwikkeling van onze sector. De toevloed aan goedkoop materiaal maakt het niet evident voor een lokale vakman om daarmee te concurreren. Wij hebben dus de keuze gemaakt om met kwaliteitsvolle producten de mensen te overtuigen ‘made in Senegal’ te kopen. Ongeveer 85% van ons cliënteel zijn toeristen. Dus door originele ontwerpen van goede kwaliteit te leveren hopen we ook daar ons marktaandeel op te krikken.

Op dat vlak bleek de Exchange-experte zeer nuttig daar ze ons leerde originele ontwerpen te maken door een gebruik van patronen, om zo onze kennis en creativiteit te kunnen loslaten op onze producten.

 

Serigne MBACKE MBOW

Coopérative des jeunes maroquiniers

Waardig werk Senegal
Terug naar dossier
Imprimer
In dezelfde categorie - Artikel 24 /39 Landbouwgrond voor de vrouwen