Teruggeven wat we van India geleerd hebben

Chris Simoens
08 oktober 2018
Een ontwricht landbouwsysteem drijft veel Indische boeren tot wanhoop en zelfmoord. Daarom probeert bio-groententeler Johan D’hulster hen eigenwaarde bij te brengen. Hij laat ze ook opnieuw aanknopen bij hun eigen rijke landbouwtraditie waarvan het Westen onder meer de composteringstechniek geleerd heeft.

Wie?

Johan D’hulster, bio-groententeler

 

Wat?

Hij trekt jaarlijks enkele weken naar India om er de boeren eigenwaarde bij te brengen en de rijke Indische landbouwtraditie opnieuw te introduceren

 

Waarom?

Massale ontbossing en grootschalige landbouw hebben de kleine boer tot wanhoop gebracht

 

Samen met mijn vrouw heb ik een bedrijf in de bio-groententeelt in Schriek, goed voor 5,5 hectare. Na een carrière van 38 jaar wordt het stilaan tijd om dat bedrijf door te geven aan een gepassioneerde jonge generatie.

 

10.000 jaar oude Veda’s

Maar ondertussen heb ik zelf al ruim 12 jaar een nieuwe passie gevonden: India. De Indian National Trust for Art and Cultural Heritage (INTACH) besloot in 1998 de vervallen tempelstad Khajuraho nieuw leven in te blazen. Daar horen ook verloren groenten- en fruittuinen bij. Zo ben ik als bio-groententeler in het project gerold. Sinds 2005 trek ik jaarlijks enkele weken naar India om er mijn ervaring te delen.

India is een prachtig land met prachtige mensen, maar de situatie van de boeren is er onvoorstelbaar schrijnend. Ik heb jammer genoeg moeten vaststellen dat het Westen daar een grote rol in  heeft gespeeld.

Tot zowat 100 jaar geleden kende India een vruchtbare landbouw. De landbouwtraditie is er van wijsheid doordrongen. De Veda’s – geschriften van 10.000 jaar oud – stellen al dat een werkelijk duurzame landbouw met evenwichtige kringlopen enkel mogelijk is als een derde van het land met bomen bedekt is. De koe krijgt een centrale positie, want zij geeft mest die rijk is aan micro-organismen. En dat is op zijn beurt essentieel voor het onderhouden van de bodemvruchtbaarheid. Uit de Veda’s spreekt een enorm respect voor alle levende wezens, de bodem en het water. Ook compostering bestaat in India al eeuwenlang.

De Groene Revolutie leverde wel voedsel op, maar meteen deden ook monoculturen, pesticiden, kunstmest en supervariëteiten hun intrede.

Britse kolonisator en Groene Revolutie

Maar toen kwam de Britse kolonisator. Deze voerde de idee in van ‘exploitatie van de natuur’. Bomen werden massaal gekapt voor de export van hardhout. Er volgde een complete leegroof van de landbouwkundige rijkdommen. Tarwe, rijst, katoen, rietsuiker en zo meer werden integraal naar Londen verscheept. Deze uitbuiting kende een climax tijdens de Tweede Wereldoorlog toen India ongeziene offers bracht. Zelfs militaire uniformen en parachutes werden grotendeels in India vervaardigd van het daar rijkelijk voorhanden katoen.

In 1964 werd de Groene Revolutie massaal geïntroduceerd. Deze leverde wel voedsel op, maar meteen deden ook monoculturen, pesticiden, kunstmest en supervariëteiten hun intrede. Vandaag zien we overal verziekte bodems, vervuiling, extreme droogte, verlies van biodiversiteit en een golf van zelfmoorden onder boeren en boerinnen. De kleinschalige landbouw is volledig ontwricht. En dan te bedenken dat van de 700 miljoen Indiërs actief in de landbouw er 80% kleinschalig werken, vaak op een stuk land van minder dan 1 hectare. Vroeger beschikten de boeren over een enorme diversiteit aan variëteiten van gierst, sorghum en peulgewassen. Door de Groene Revolutie raakte die diversiteit enorm verschraald.

Ondertussen heeft het centrum al een behoorlijke bekendheid verworven in de staat Uttar Pradesh. Als ik in India ben, word ik continu uitgenodigd om groepen boeren en boerinnen toe te spreken. Ik probeer vooral hun trots en eergevoel aan te wakkeren.

Johan D'hulster (rechtstaand) spreekt een grote groep boeren toe (zittend)
© Johan D'hulster

Humane Agrarian Center

Samen met onder anderen de krachtige boerenleider Prem Singh voelde ik de nood daar iets aan te doen. Daarom richtten we het ‘Humane Agrarian Certre’ op, een centrum voor het behoud van de wijsheid en de traditie van de Indische landbouw. Het wil boeren inspireren om hun eigen lot terug in handen te nemen en hun eer en waardigheid te herwinnen. We proberen dus de boeren terug te laten aanknopen bij hun eigen rijke traditie, met onder meer de composteringstechniek. Opmerkelijk toch, want een eeuw geleden pas haalde de Brit Albert Howard deze techniek vanuit India naar Europa.

Ondertussen heeft het centrum al een behoorlijke bekendheid verworven in de staat Uttar Pradesh. Als ik in India ben, word ik continu uitgenodigd om groepen boeren en boerinnen toe te spreken. Ik probeer vooral hun trots en eergevoel aan te wakkeren. Eeuwenlang werd hen verteld dat de boer niks waard is en dat hij onderaan de sociale ladder staat. Ik vertel hen integendeel hoe de traditionele Indische landbouwsystemen eigenlijk alles in petto hebben om de wereld te inspireren en de toekomst van onze planeet te vrijwaren.

What farmers really need

Samen met Prem Singh heb ik ook een boekje geschreven waarin we onze  principes uit de doeken doen: What farmers really need. We verdedigen daarin onder meer de idee dat boeren op 5 domeinen autonoom moeten zijn: zaadproductie, water, energie, bodemvruchtbaarheid én hun denken. Boeren moeten inderdaad opnieuw leren denken voor zichzelf. Professoren, adviseurs en bureaucraten doen dat vandaag in hun plaats. We staan voor een holistische visie met evenwichtige kringlopen (zie figuur). Ondertussen wordt het boekje in India gretig gelezen.

Model voor een circulaire landbouw

 

Ik stel met genoegen vast dat steeds meer boeren hoop krijgen en hun nieuwe inzichten in de praktijk omzetten. Duizenden boeren investeren momenteel in wateropslagsystemen en agroforestery (boslandbouw) op boerderijniveau. Maar soms kom je ook iemand tegen die al lang geleden, uit eigen beweging, tegen de stroom in, radicale keuzes gemaakt heeft. Zo was er een priesterlijke brahmaan die zijn boerderij van 2 hectare, waaronder 1 hectare jungle, helemaal zelf aangelegd heeft. We troffen er een groene oase aan van biodiversiteit en vruchtbaarheid, de apen tierden er welig en er was geen spoortje te bekennen van een droogteprobleem. De mooiste illustratie van onze visie: regen kan zich slechts ontwikkelen als je een bebost landschap, bodemvruchtbaarheid en een actieve ondergrondse waterspiegel hebt. Bovendien heeft een duurzaam landbouwsysteem maar weinig water nodig.

Landbouw is ontzettend belangrijk als basis van de maatschappij. Daarom ben ik overtuigd dat we de kleine boer moeten redden, want die zal de wereld moeten redden. Met een landbouw die zich zo harmonisch mogelijk insluit in het geheel. Ik ben blij dat ik daar een steentje toe kan bijdragen.

 

www.intach.be

 

India Landbouw Voedselzekerheid
Terug naar dossier
Imprimer
In dezelfde categorie - Artikel 2 /20 Leerkrachten en leerlingen connecteren op wereldvlak