Van zakat tot internationale NGO

Elise Pirsoul
01 september 2014
Onder de nieuwe ontwikkelingsactoren zijn ook enkele islamitische ngo’s die weinig bekendheid genieten bij het publiek. Wie zijn ze? Wat beogen ze? Om een antwoord op deze vragen te krijgen, hadden we een ontmoeting met de directeur van ‘Islamic Relief België’, Ahmed Bouziane.

Wat houdt moslim-solidariteit in en hoe wordt ze in de praktijk gebracht?

Net als voor de meeste al dan niet religieuze gemeenschappen is solidariteit voor de moslim een nobele taak.  Ze vormt bovendien de derde pijler van de Islam, ook “zakat” genoemd. Zakat is voor elke moslim een verplichte belasting van 2,5% op een spaartegoed van minimaal 2500 euro dat een maanjaar lang onaangeroerd is gebleven. Naast de verplichte aalmoes is er ook de zogenaamde "sadaqa". Het gaat om vrijwillige liefdadigheid waarbij iedereen vrij is te geven wanneer en hoeveel hij wil.  Een derde vorm zijn aalmoezen als teken van berouw om een gebrek aan devotie of fouten goed te maken. In alle drie de gevallen is het geven van een aalmoes steeds bedoeld als een al dan niet verplichte religieuze daad ter ondersteuning van wie behoeftig is. Een gift heeft in de Islam altijd te maken met delen en solidariteit want de rijke moet beseffen dat hij een plicht heeft ten aanzien van de arme en de arme moet weten dat hij in alle waardigheid van de rijke ontvangt waar hij recht op heeft. Daardoor is er een grotere verbondenheid onder de mensen en is er meer onderlinge solidariteit en verantwoordelijkheid.

 

Hoe wordt dit concreet in praktijk gebracht in de humanitaire acties van een islamitische ngo?

Onder zakat verstaat men elke actie waarmee een behoeftige persoon kan worden geholpen om zijn leven in handen te nemen en dus niet meer behoeftig te zijn. Laat dat nu net de definitie van duurzame ontwikkeling zijn!  Islamic Relief wil dit beginsel in de praktijk brengen. De ngo herinnert de leden van de gemeenschap aan hun plicht liefdadig te zijn om welke van de vermelde redenen ook.  Ze wijst erop dat het belangrijk is zich in te leven in wat armoede betekent en zich verantwoordelijk te voelen.  Over het algemeen heeft de geloofsgemeenschap oor naar deze herhaalde boodschap en wordt er gul gegeven.  

 

Zijn de solidariteitsacties uitsluitend op  moslims gericht?

Uiteraard niet! Iedereen die in nood is heeft recht op onze hulp zonder onderscheid. “En zij geven voedsel uit liefde voor Hem, aan de armen, de wees en de gevangenen, [9](zeggende): ‘Wij voeden u slechts ter wille van Allah. Wij verlangen geen beloning noch dank van u’”[Koran, Soera De Mens, verzen 8 en 9].

Dit vers geeft net als vele andere duidelijk aan dat het onze plicht is de armen en wezen te helpen, los van het feit of ze moslim zijn of niet. En op basis hiervan maakt Islamic Relief geen enkel onderscheid. Wat telt is dat de begunstigden kwetsbaar zijn en hulp nodig hebben. Islamic Relief Worldwide bood na de verschrikkelijke aardbeving in Haïti hulp voor een bedrag van 65 miljoen euro, terwijl er haast geen moslims onder de slachtoffers waren.

 

Onder zakat verstaat men elke actie waarmee een behoeftige persoon kan worden geholpen om zijn leven in handen te nemen en zo niet meer behoeftig te zijn. Laat dat nu net de definitie van duurzame ontwikkeling zijn! Islamic Relief wil dit beginsel in de praktijk brengen.

 

In 1984, ten tijde van de voedselcrisis in Zuid-Soedan, beslissen twee Engelse artsen met Egyptische roots om te reageren en middelen in te zamelen van deur tot deur, van moskee tot moskee. Islamic Relief was geboren. Vandaag bestaat Islamic Relief Worldwide (IRW) al 30 jaar, de organisatie heeft partners over heel de wereld en beheert een globaal budget van 300 miljoen dollar. Islamic Relief België, de partnerorganisatie in het Noorden van IRW, ontstond in 1992 als eerste islamitische ngo in België met een jaarbudget van 3 miljoen euro, uitsluitend uit particuliere bronnen. 

IRW heeft een netwerk opgezet met 25 partners in het Zuiden die projecten uitvoeren in Afghanistan, Albanië, Bosnië-Herzegovina, Tsjaad, Egypte, Ethiopië, Indonesië, Irak, Ierland, Jordanië, Kosovo, Libanon, Libië, Malawi, Mali, Niger, de Palestijnse Gebieden, Somalië, Soedan, Tunesië, Jemen, Bangladesh, Pakistan, Kenia en Haïti. Islamic Relief België spitst zijn acties vooral toe op de volgende landen: Bangladesh, Ethiopië, Mali, Somalië, Afghanistan, Kenia, Marokko, Niger, DR Congo en Palestina.

Welke criteria houden jullie aan bij de keuze van wie jullie hulp bieden? We stellen vast dat het vooral om islamitische landen gaat …

90% van de landen waar we hulp bieden, zijn inderdaad islamitische landen. Om maar enkele te noemen: de Palestijnse Gebieden, Afghanistan, Syrië, Irak, Jemen, Indonesië, … Maar we waren of zijn nog steeds actief in China, Albanië, Ethiopië, El Salvador, Congo, Haïti, Kenia en Malawi.

 

Welk soort hulp leveren jullie op het terrein?

We bieden eerst en vooral noodhulp. Wanneer we bij natuurrampen of conflicten optreden, is onze respons eerst en vooral gericht op het lenigen van de grootste noden: medische zorg, water, voedsel, kleding, onderdak, hygiënekits ...

Na de noodhulp trachten we in de mate van het mogelijke ook meer ‘duurzame’ hulp op langere termijn te bieden via verschillende projecten: microkredieten voor weesgezinnen, opleiding voor jongeren, de bouw van scholen en dispensaria, waterputten, ...

 

Jullie maken duidelijk kenbaar wat jullie godsdienstige overtuiging is: heeft dit een invloed op de werkzaamheden op het terrein?

Wat ons als islamitische ngo kenmerkt, is vooral onze naam. Voor de rest is ons humanitair werk volledig vergelijkbaar met dat van andere ngo’s, waardoor we ook zonder problemen kunnen samenwerken met de meest bekende internationale humanitaire agentschappen. De naam van onze organisatie zal zeker bepaalde deuren openen, maar andere dan weer sluiten. Aangezien we meestal in islamitische landen werken, leggen we, omdat we zelf moslims zijn, makkelijker contact met de veelal zwaar beproefde bevolkingsgroepen en winnen we ook sneller hun vertrouwen. In Pakistan bijvoorbeeld slaagde UNICEF er niet in een project voor microfinanciering op te zetten en uiteindelijk werd op ons beroep gedaan. En omgekeerd zijn wij een partnerschap aangegaan met een christelijke ngo om onze werkzaamheden in DR Congo optimaal vorm te geven.

 

En aan wie biedt u hulp in Syrië?

Ik herhaal, we maken enkel een onderscheid op basis van de behoeften van de bevolking. In Syrië werken we in drie grensgebieden, namelijk aan de grens met Turkije, met Jordanië en met Libanon. Islamic Relief België financierde in de Bekavallei in Libanon de bouw van vaste shelters in drie vluchtelingenkampen. De nood is zeer groot, onze belangrijkste partner ter plaatse is het VN-Vluchtelingencommissariaat UNHCR.

 

Hoe ziet Islamic  Relief de toekomst?

We willen nog groeien en een inbreng hebben in de internationale en universele visie op ontwikkeling en humanitaire hulp. Zo hebben wij een eigen filosofie ontwikkeld over armoede, ontwikkelingssamenwerking en de plaats van de vrouw. Verder zullen we deelnemen aan het VN-debat over de Millenniumdoelen na 2015. Samen met de VN organiseerde Islamic Relief ook een colloquium over aids waar drie godsdiensten vertegenwoordigd waren.

Wat de doeltreffendheid betreft, zijn we partners van het Wereldvoedselprogramma WFP, Plan International, UNICEF, UNHCR, ECHO, het Rode Kruis en het VN-hoofdkwartier. We zijn lid van de grote koepelorganisaties van ngo’s. Op enkele decennia tijd zijn we van een kleine wijkorganisatie uitgegroeid tot een internationale instelling.

NGO Samenwerking
Terug naar dossier
Imprimer
In dezelfde categorie - Artikel 27 /30 De liefdadigheid van stichtingen