Vooroordelen ontkrachten door inclusie en ontmoetingen in Benin

Arturo Biglia
06 november 2019
In juli 2019 reisde een groep van 14 Belgen, onder wie vier met een mentale handicap, naar Benin om er een groep jonge Beniners te ontmoeten. Arturo, de begeleider van de groep, vertelt Glo.be over deze ietwat bijzondere reis.

 

Wie?

Arturo, jonge vrijwilliger voor het VZW ‘Gratte’.

 

Wat?

Arturo ging als begeleider naar Benin tijdens een verblijf georganiseerd door de VZW ‘Gratte’.

 

Waarom?

Om jongeren met een mentale handicap in staat te stellen een reis te maken die ze niet zelfstandig hadden kunnen realiseren.

Inclusie van personen met een handicap en een interculturele ontmoeting: een perfecte combinatie voor een pittige en verrassende ervaring! We brachten 14 Belgen, onder wie vier met een mentale handicap, samen met een twintigtal jonge Beniners. Het resultaat was de ontkrachting van vooroordelen langs beide kanten en een onvergetelijke reis!

Jeremy is bij de vzw ‘Gratte’ verantwoordelijk voor de animatie en vrijetijdsactiviteiten voor jongvolwassenen met of zonder handicap. Toen hij me voorstelde om als begeleider met ‘Gratte Brabant Wallon’ voor 18 dagen naar Benin te reizen, hoefde ik geen twee keer na te denken… Voor mij was dat een heel nieuw reisconcept, iets dat ik nog nooit had meegemaakt. Het project Gratte houdt in dat iedereen op voet van gelijkheid wordt behandeld. We zijn dus niet voor Yves, Sophie, Arnaud en Vanessa vertrokken, maar met hen: zo konden zij een reis doen die ze op eigen houtje niet hadden kunnen ondernemen, maar waarop ze evenveel recht hebben als ieder ander.

Zodra de nodige fondsen waren verzameld (via een sokkenverkoop, een succesvolle, soms controversiële crowdfunding van CAP48 en een subsidie van het Bureau International Jeunesse) en ons vertrouwen in de goedheid van de mens was hersteld – of bevestigd, al naargelang – vertrokken we dus naar het jeugdcentrum ‘Carrefour Jeunesse’ in Comé, Benin. Het centrum zet interculturele uitwisselingen tussen jonge Belgen en Beniners op.

 

Eekhoorntjes van Benin

De jongeren van Comé moeten het nu eenmaal stellen met bitter weinig animatie en recreatie. Daarom organiseert het centrum tal van sportieve en culturele activiteiten om die jongeren ontspanning te bieden en ook te sensibiliseren. Zo staan er lessen muziek, dans en tekenen op het programma, wordt er een naaicursus aangeboden, sommigen doen aan rap, en ik vergeet er hier nog, maar vooral: er wordt voetbal gespeeld, een sport met universele waarden, zoals nogmaals bewezen is! En het was ondenkbaar de meisjes aan de kant te laten staan. De Belgian Red Flames redden trouwens de eer van ons land en wonnen hun match nadat ons team een verpletterende nederlaag had geleden tegen de Écureuils béninois ( de Eekhoorntjes van Benin). Maar de uitslag deed er niet toe. Het ijs was gebroken en dat was een overwinning voor beide kanten.

We namen deel aan een aantal activiteiten – te veel om ze hier allemaal op te sommen – zoals bezoeken en sterke inleefmomenten, meestal samen met de jongeren uit Benin, die al vlug echte vrienden werden. Al bij de eerste activiteit, een wandeling door de stad, leerden we snel dat een simpele glimlach het verschil maakt. Bij het afdingen op de markt, een van de drukste plekken van de stad, waar een constant geroezemoes heerst tussen het honderdtal krakkemikkige kraampjes, moest Yves toegeven dat dat in niets te vergelijken viel met wat hij tot nu toe kende, en dat er veel meer mensen waren dan op de markt in Nijvel.

Twee vrouwen verkopen stoffen op de markt
© Arturo Biglia

Leef mijn leven

Er waren eigenlijk ontelbaar veel verrassende ogenblikken. Het merendeel van de groep had immers nog nooit een voet op het Afrikaanse continent gezet. De cultuurschok en andere ongewone ervaringen werden evenwel verzacht door onze Beniner vrienden die dit soort ontmoetingen bijna allemaal gewoon zijn. We hadden zelfs het geluk dat we, ingedeeld per twee of alleen, een dag lang in hun voetsporen mochten treden bij de opdracht ‘leef mijn leven’. Dat was een van de meest innige momenten die velen niet onberoerd liet, zowel bij de Belgische als de Beniner jongeren.

 

Duivelse zakjes

Tot mijn eigen grote verrassing ontdekte ik dat ‘Carrefour Jeunesse’ zich die zomer over het thema ‘zero afval’ boog, ik die geneigd ben te denken dat milieubewustzijn een haast uitsluitend westerse luxe is. De meeste activiteiten stonden dan ook in het teken van milieuvriendelijk gedrag. Wie bij het event “Duivelse zakjes” 60 plasticzakken verzamelde – langs de wegen die bezaaid zijn met honderdduizenden ervan - kreeg daarvoor 100 CFA (0,15 euro). De bedoeling is meer dan lovenswaardig, maar een dergelijke actie volstaat uiteraard niet om de afvalberg van meerdere decennia op te ruimen. Met dit soort acties kunnen kinderen evenwel een milieubewustzijn ontwikkelen, en men mag de stille hoop koesteren dat dat een gedragswijziging met zich meebrengt.

 

Slavenroute

Het was ondenkbaar de regio te verlaten zonder eerst de beruchte Route des Esclaves (de slavenroute) te bezichtigen: een herdenkingsparcours op een van de belangrijkste plekken waar slaven werden verkocht en dat eindigt op het strand onder een reuzeboog, de hellepoort, als symbool voor de overgang van het leven naar een eeuwige lijdensweg. Bij de verhalen over foltering, wanhoop en totale ontmenselijking kregen we koude rillingen, maar het bezoek leek ons noodzakelijk, omdat het ook daar onze plicht is niet te vergeten.

Arturo en een andere deelnemer met kinderen uit het weeshuis
© Arturo Biglia

Weeshuis

Dat al deze activiteiten succesvol verliepen, is met name te danken aan de leden van Carrefour Jeunesse, een voor een gedreven jongvolwassenen die zich inzetten voor de animatie en de sensibilisering van de jeugd in Benin en voor interculturele ontmoetingen. Een medewerker vertelde ons dat hij heel graag groepen Belgische bezoekers naar het weeshuis begeleidt, een activiteit die herhaaldelijk op het programma staat. Bij ons waren twee bezoeken gepland, maar sommigen van ons gingen er drie of zelfs vier keer naartoe omdat het voor ons maar een kleine moeite was, maar voor de wezen een wereld van verschil maakte.

In het weeshuis dat op een ver afgelegen, moeilijk bereikbare plek ligt en dat zonder enige twijfel te weinig subsidies krijgt, stelden we al gauw vast dat de kinderen affectie en spel misten. We schilderden de muren van hun school, droegen ze op de arm of op onze schouders rond en speelden gedurende enkele uurtjes een reeks spelletjes met hen. Het deed hen veel meer deugd dan we bij ons eerste bezoek ook maar hadden kunnen vermoeden.

3 kleine kinderen op een pad midden in de natuur
© Arturo Biglia

Nauwe banden

Na iets meer dan twee weken hadden we nauwe banden gesmeed, niet alleen binnen onze ietwat uitzonderlijke groep, maar ook met onze Beniner vrienden, of het nu de jongerengroep was waarmee we optrokken, de organisatoren of de leden van Carrefour Jeunesse. De meeste jongeren uit de andere groep waren tussen 15 en 20 jaar oud. Ze lieten ons weten dat ze ervan dromen om ooit op hun beurt naar ons land te komen. Wie zal die kans krijgen? Iedereen, hoop ik, want een interculturele ontmoeting is toch iets uitzonderlijks.

Dat soort reis doet volgens mij niet onder voor een gewone toeristische reis, die maar zinvol is wanneer de reiziger echte belangstelling voor het gastland toont. Ze biedt iedereen de kans in meer of mindere mate en op een goede manier stil te staan bij de eigen leefwijze. Hetzelfde geldt voor de inclusie van mensen met een handicap. Ik heb daarnet gezegd dat onze groep uitzonderlijk was, maar in werkelijk waren we het liefst een gewone groep die een weerspiegeling is van een samenleving waarin personen met een handicap niet meer aan de kant moeten blijven. Vandaag is dat helaas nog al te vaak het geval.

Ten slotte moet ik toegeven dat het project Gratte weliswaar tot doel heeft iedereen op voet van gelijkheid te behandelen, maar dat we volgens mij op dat punt jammerlijk hebben gefaald! Yves, Sophie, Arnaud en Vanessa hebben ons allemaal overtroffen omdat zij voor ontroerende en stimulerende momenten hebben gezorgd waardoor het een onvergetelijke reis werd. En daarvoor dank ik hen.

Benin Mensen met een beperking
Terug naar dossier
Imprimer
In dezelfde categorie - Artikel 2 /22 Een Belgische mee aan het stuur van de Wereldbank