Vroeg helpen is efficiënter helpen

Chris Simoens
09 juli 2019
Door vroeg in te spelen op noodsignalen, kan de schade van een extreme droogte beperkt worden. Dat bewijst een pilootproject van de VN-Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO) in Soedan. Met de steun van de Belgische Ontwikkelingssamenwerking.
 

Crises als gevolg van extreem weer komen 5 keer meer voor dan 40 jaar geleden. Met dank aan de klimaatverandering. Dat is zeker het geval in Soedan, een van de droogste landen van Afrika. En toch hangt 70% van de plattelandsbevolking er af van de landbouw die het moet stellen met een steeds grilliger regenval.

Binnen Soedan is Kassala met zijn 1,8 miljoen inwoners een van de meest kwetsbare staten. Want daar wonen veel ‘agropastoralists’: boeren die een traditionele, niet-gemechaniseerde landbouw combineren met het hoeden van wat vee. Deze zijn uitermate afhankelijk van de regen om hun gierst en sorghum te telen, en wat schapen, geiten en koeien te kweken.

 

Vroege actie

Omdat de noden toenemen en de middelen beperkt zijn, wil de VN-Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO) mensen in nood op een doeltreffender manier bijstaan. Eén van de pistes bestaat erin om sneller op te treden, nog voor een grote crisis zoals een extreme droogte een piek bereikt.

In Kassala heeft de FAO uitgetest of een dergelijke ‘Early Warning Early Action’-aanpak echt werkt. Een goed zicht op de situatie was er natuurlijk essentieel. Daarom smeedde de FAO een stevig partnerschap met de lokale en nationale agentschappen.

Met de steun van de Europese Unie richtte ze eveneens een Technisch Secretariaat voor Voedselzekerheid op. Dat volgt nauwgezet een aantal indicatoren op: de voedselzekerheid van de huishoudens, de gezondheid en de bewegingen van het vee, dier- en plantenziekten, en de beschikbaarheid van water.

In augustus 2017 deed zich een gelegenheid voor om het EWEA-systeem uit te proberen. Twee indicatoren gingen namelijk in het rood: niet-gebruikelijke bewegingen van vee en lange periodes van droogte. Dat verergerde nog in september en oktober.

Bovenaanzicht van een vrouw in een hut die een kom met geconcentreerd dierenvoeder aan een geit geeft.
© FAO

Daarop besloot de FAO om een ‘vroege actie’ uit te rollen. Hoofddoel: de dieren beschermen van 5000 geselecteerde kwetsbare gezinnen met elk 3 à 12 stuks kleinvee. Dat gebeurde onder meer door:

  • 30.000 dieren te vaccineren en te ontwormen
  • 600 ton geconcentreerd dierenvoeder en 30 ton liksteen met minerale supplementen te leveren
  • De voedselzekerheid van de gezinnen nog zorgvuldiger op te volgen

Toen de droogte in mei 2018 een piek bereikte, kon de FAO sneller op de crisis inspelen. Ze kon ook makkelijker extra geld binnenrijven, onder meer van de EU.

 

Return on investment

De FAO wilde heel precies de impact kennen van de ‘vroege actie’. Daarom gingen medewerkers van deur tot deur bij de huishoudens die hulp gekregen hadden. Ze brachten in kaart wat de hulp had opgeleverd: de waarde van de dieren die overleefden, het verlies in waarde dat vermeden werd door de dieren gezond te houden en de extra melk die ze produceerden. De finale rekensom leerde dat de 64 dollar die de FAO per gezin geïnvesteerd had, hen elk 431 dollar opbracht. Anders gezegd: elke geïnvesteerde dollar leverde de gezinnen 6,7 dollar op!

Elke geïnvesteerde dollar leverde de gezinnen 6,7 dollar op!

‘Ik vreesde dat ik brood zou moeten kopen om mijn dieren in leven te houden’, getuigde Tohaj Mussa. Vandaag heeft ze zelfs 7 in plaats van 5 dieren omdat ze voldoende gezond zijn om mee te kweken. ‘Ik hoef geen melk te kopen en naar de markt te trekken.’ Voor een ‘agropastoralist’ als Tohaj betekent het verlies van vee evenveel als een bankrekening leeghalen. Het zet een gevaarlijke spiraal van armoede in gang en ondermijnt de waardigheid en het zelfbeeld.

Melk en zuivelproducten blijken enorm belangrijk te zijn voor deze kwetsbare gezinnen. Wist je dat een halve liter melk per dag voorziet in 25% van de benodigde calorieën en 65% van de eiwitten van een kind van 5 jaar? En goed-gevoede, gezonde dieren kunnen veel melk produceren. Ze kweken beter, zijn meer geld waard en kunnen ook gebruikt worden voor transport en om het land te bewerken.

Een man melkt een dier terwijl een vrouw met kind toekijkt.
© FAO

‘Normaal ging ik naar de markt om duur voeder te kopen dat bovendien niet volstond om mijn dieren te voeden. Dankzij de steun van de FAO zijn mijn dieren gezond en geven ze melk. Een deel ervan verkoop ik - ook onder vorm van ghee en yoghurt – op de markt en aan de buren’, zegt een tevreden Amna Mahmoud Mohammed.

Kortom, door de toestand van heel nabij op te volgen en vroeg in actie te treden, kan de humanitaire hulp mensen in nood veel efficiënter bijstaan.

De FAO heeft ook nog in 2 andere landen met Belgische steun Early Action uitgetest. Bekijk de FAO-brochures over de test in Mongolië en in Madagaskar.

België steunt humanitaire hulp door FAO

 

Al sinds 2014 steunt België het noodfonds SFERA (= Special Fund for Emergency and Rehabilitation). Met dat fonds kan de FAO snel inspelen op noodsituaties. In 2014 startte de FAO met een luik ‘Early action’. Doel: (1) voorkomen dat een ramp ontstaat; (2) de impact van een voorzien gebeuren beperken; (3) doelgericht investeren om krachtdadiger te kunnen optreden in geval van specifieke dreigingen. België ondersteunde het luik ‘Early action’ in 2017 en 2018 met telkens 1 miljoen euro. In 2019 wordt 1,5 miljoen euro voorzien.

Humanitaire hulp Soedan
Terug Mens
Imprimer
Over hetzelfde thema - Artikel 7 /55 Veiliger ontmijnen met drones