Waarom ‘ecologische scholen’ kinderen vooruit helpen

Anke De Malsche
06 augustus 2019
Hevige cyclonen maken het kinderen in Madagaskar moeilijk om naar school te gaan. Ook ziektes door gebrek aan hygiëne en drinkwater houden leerlingen van school. Hoe gaat Madagaskar deze uitdagingen aan?
 

Madagaskar staat bekend om zijn prachtige natuur. Jammer genoeg teisteren cyclonen regelmatig dit mooie land en beroven ze kwetsbare groepen van hun woning en voorzieningen. Deze natuurrampen treffen ook scholen. Elk regenseizoen raken talloze klaslokalen vernield.

Dat heeft een impact op de scholingsgraad in het land. Slechts één op de 10 kinderen in Madagaskar maakt zijn middelbare school af. Een enorme verspilling van talent, want meer dan de helft van de bevolking van Madagaskar is jonger dan 18. Daarom besloot UNICEF in samenwerking met zijn partners een nieuw actieplan op te starten dat kinderen meer kansen geeft. Het plan telt vijf pijlers:  

⦁    Nieuwe, klimaatvriendelijke scholen bouwen die bestand zijn tegen cyclonen

⦁    Scholen voorzien van gepast leermateriaal

⦁    Het klimaatbewustzijn bij leerkrachten versterken

⦁    Inhaallessen geven aan kinderen die niet naar school konden

⦁    WasH-voorzieningen (Water, Sanitation & Hygiene) installeren en informatie over het belang van een goede hygiëne in het lessenpakket integreren
 

Sinds de start van het project zijn er al 1030 klaslokalen bijgekomen. Al die scholen bestaan volledig uit duurzame, milieuvriendelijke materialen. Bovendien kunnen de kinderen er beter studeren. 
 

Meer dan vier muren en een dak 

In 2014 begon UNICEF met een pilootproject waarbij nieuwe klaslokalen worden gebouwd om de kwaliteit van de onderwijsinfrastructuur te verbeteren. De nieuwe scholen in Madagaskar voorzien plaats voor 200 leerlingen. Sinds de start van het project zijn er al 1030 klaslokalen bijgekomen. Al die scholen bestaan volledig uit duurzame, milieuvriendelijke materialen. Bovendien kunnen de kinderen er beter studeren. 

Het skelet van de scholen bestaat bijvoorbeeld uit staal, dat beter bestand is tegen cyclonen, in plaats van uit hout. Traditionele kleien bakstenen, gebakken in zelfgebouwde houtovens, werden vervangen door klimaatvriendelijke bouwstenen. Deze nieuwe bouwstenen bestaan uit een mengeling van lokale kalksteen en cement en zijn beter bestand tegen hevig onweer. De lokale gemeenschap kan de bakstenen zelf produceren door middel van een techniek die aarde samenperst. Doordat ze niet meer gebakken worden in houtovens, draagt de productie van de bouwstenen niet bij tot de ontbossing en de uitstoot van CO2. Het ontwerp van het gebouw – met onder meer de oriëntatie ten opzichte van zon en wind – zorgt ervoor dat de klaslokalen koel genoeg zijn en kinderen zich beter kunnen concentreren. Als kers op de taart kosten de ecologische scholen minder dan voorheen. 
 

Twee kleuterleidsters animeren een groep kleuters in een klaslokaal.
© UNICEF/Ralaivita

Buiten is er een tuin voorzien waar kinderen bomen planten. Door op jonge leeftijd bomen te planten zien kinderen sneller het belang van een gezonde leefomgeving in. Speciaal opgeleide leerkrachten verdiepen de kennis van de kinderen over het klimaat en over wat ze moeten doen in het geval van een natuurramp. Zo zijn ze in de toekomst beter voorbereid in tijden van nood. Ook volwassenen kunnen lessen mee volgen. Ze zijn welkom om in de tuin bomen te planten of groenten te kweken. Door de ouders te betrekken en doordat de kinderen de kennis meenemen naar huis, bereikt het project de volledige gemeenschap.

Naast klimaat staat hygiëne centraal in de nieuwe scholen. Door middel van het WaSH-programma krijgen kinderen belangrijke vaardigheden aangeleerd over hoe ze zich moeten beschermen tegen ziektes. WaSH staat voor water, sanitair en hygiëne en wil het gedrag van een hele gemeenschap veranderen. Door de handen te wassen, toiletten te gebruiken en proper water te drinken, kunnen heel wat ziektes en ondervoeding voorkomen worden. Voor jongens en meisjes zijn aparte toiletten voorzien. Daardoor zullen meisjes minder snel hun scholing stopzetten zodra ze hun regels krijgen.
 

Zicht op de toiletten van de lagere school van Victoire Rasoamanarivo
© UNICEF/Ralaivita

Kleine gedragsverandering, groot effect

Het project kwam tot stand in nauwe samenwerking met de lokale bevolking. Dat is van groot belang omdat de gedragsverandering dan makkelijker aanvaard wordt. De directeur van een van de scholen ziet alvast heel wat vooruitgang: ‘De leerlingen zijn gemotiveerder om naar school te gaan nu ze zonder angst voor ziektes of buikpijn water kunnen drinken. Doordat de leerlingen gezonder zijn, missen ze bovendien minder lessen.’

Ook de leerlingen zelf zijn enthousiast over hun nieuwe school. Vola zit in het zesde leerjaar en herinnert zich hoe cyclonen haar school vernielden: ‘Ik kon drie weken lang niet naar school gaan door de cyclonen. Toen ik uiteindelijk terugging naar school, was het dak vernield en kon ik me niet goed concentreren doordat de zon constant in de klas scheen en het erg heet was. Door de nieuwe klassen kan ik me beter concentreren op de les en ben ik er zeker van dat mijn examens goed zullen verlopen.’
 

Madagascar Onderwijs Duurzaam bouwen
Terug Mens
Imprimer
Over hetzelfde thema - Artikel 3 /9 België investeert in gendergelijkheid voor kleuters in Afrika