Waarom migreren jongeren in West-Afrika?

Toon De Clerck
14 januari 2019
In West-Afrika migreren veel minderjarigen op zoek naar betere levensomstandigheden. Concrete aantallen zijn niet bekend. Save the Children en het Mixed Migration Centre onderzochten het fenomeen.

Manuele De Gaspari van Save the Children legt het opzet van het onderzoek uit: ‘De onderzoekers legden de focus op de migratie van onbegeleide minderjarigen in 4 West-Afrikaanse landen: Burkina Faso, Mali, Niger en Senegal. Daarbij beschouwden ze migratie niet als een probleem, maar als een levensfase waarbij de kinderen naar kansen zochten.’

Het onderzoek verliep niet altijd vlot. ‘We ontmoetten verschillende obstakels’, zo duidt De Gaspari. ‘Eerst en vooral bestaat er weinig informatie over concrete aantallen. Veel minderjarigen zijn nooit officieel geregistreerd in hun land. Ook kunnen we de migrerende jongeren en kinderen moeilijk bereiken, omdat ze zich internationaal bewegen. Bovendien is de regio zeer uitgestrekt en divers, wat het quasi onmogelijk maakt om algemene conclusies te trekken.’

 

Divers fenomeen vol gevaren

De Gaspari benadrukt dat kindermobiliteit een zeer divers fenomeen is: ‘Zowel in de gebruikte routes als in de achterliggende redenen bestaat er weinig uniformiteit. Een constante is dat de kinderen naar economische hubs trekken. Maar lang niet allemaal willen ze naar Europa. De meesten blijven in West-Afrika. Slechts een klein deel beslist de Middellandse Zee over te steken.’

Op hun reis komen de minderjarige migranten veel gevaren tegen. Illustratief is het verhaal van de 19-jarige Eric Soma uit Burkina Faso. Hij vertrok naar de Malinese hoofdstad Bamako. Al liftend sloot hij zich aan bij een groep migranten. Eens aangekomen in Mali zag hij enkele van zijn metgezellen aangevallen en vermoord worden.

Erics verhaal is niet uniek. De Gaspari: ‘De jongeren lopen constant risico om slachtoffer te worden van seksuele exploitatie, kidnapping, uitbuiting, aanvallen,… Zeker Noord-Mali en de regio rond het Tsjaadmeer zijn gevaarlijke plekken, omdat gewapende groeperingen de minderjarigen daar rekruteren als kindsoldaat.’

Een constante is dat de kinderen naar economische hubs trekken. Maar lang niet allemaal willen ze naar Europa. De meesten blijven in West-Afrika.

Manuele De Gaspari - Save the Children

Zoektocht naar kansen

Waarom trotseren de jongeren zo veel gevaren? De Gaspari verduidelijkt: ‘Ze hebben meerdere mogelijke motivatieredenen om te vertrekken. Vooreerst economisch: ze zoeken werk. Dat geldt zeker voor de oudste zonen van een gezin. Zij worden er vaak op uit gestuurd om geld te gaan verdienen voor de rest van de familie. Vluchten voor (familie)geweld of voor traditionele rituelen zoals geslachtsverminking zijn andere redenen.’

De Gaspari’s collega Amanda Azzali treedt haar bij: ‘De jongeren vluchten niet alleen, ze gaan ook op zoek naar kansen. Meisjes uit het platteland ontvluchten het strakke conservatieve keurslijf en zoeken meer gendergelijkheid. Bovendien breiden ze hun sociaal netwerk uit en sterkt de reis vaak het zelfvertrouwen en zelfbeeld van de kinderen. Tijdens hun tocht zijn ze verplicht nieuwe vaardigheden te leren. Een veelgehoord voorbeeld is hoe ze zelf leren koken. Dat verhoogt het gevoel van eigenwaarde.’

 

Nood aan beter controle

De Gaspari en Azzali concluderen dat de West-Afrikaanse jongeren migratie gebruiken als een strategie om de problemen waarmee ze geconfronteerd worden te counteren. De onderzoekers beschouwen migratie niet als een probleem, maar als een sociaal feit dat beter beheerd moet worden, zodat het veiliger wordt. ‘Met Save the Children doen we ons best om dat te realiseren. Zelf doen we dat door de meest kwetsbare en gemarginaliseerde jongeren op te sporen. We staan hen bij en informeren hen over hun rechten’, zo besluit Azzali.

Lees hier het volledige onderzoeksverslag van Save the Children en het Mixed Migration Centre.

Migratie Afrika
Terug Mens
Imprimer
Over hetzelfde thema - Artikel 3 /3 Van migratie naar ondernemerschap, een toekomst voor Senegal