Wie schoolloopt = leert iets?

Arturo Biglia
20 februari 2018
De 40e editie van het World Development Report ‘LEARNING to realise education’s promise’ (Wereldbank) behandelt voor het eerst het thema onderwijs. Naast de toegang tot onderwijs wordt vooral een licht geworpen op de leerprocessen, de genderverschillen en de sociale kloof. Een ander centraal aandachtspunt is de lerarenopleiding.

Wie schoolloopt neemt daarom niet automatisch deel aan een leerproces. Tot deze vaststelling komen het 40e World Development Report in 2018. Volgens hen is het namelijk zo dat niet alleen de toegang tot het onderwijs problematisch blijft, maar ook dat tal van veelal kansarme leerlingen schoollopen zonder er iets van op te steken. Ze verlaten het onderwijs zonder de nodige vaardigheden voor hun toekomst onder de knie te hebben.

Dat valt te verklaren door de gebrekkige infrastructuur, leerkrachten met beperkte vaardigheden of middelen, een schrijnend gebrek aan didactisch materiaal en leerlingen die amper of niet voorbereid of gemotiveerd zijn. Al deze redenen zijn onder een noemer te vatten: een falend systeem. Er moet een stabiel onderwijssysteem worden uitgebouwd, maar hoe?

Het rapport van de Wereldbank legt de nadruk op verschillende punten, onder andere op de opleiding van leraren. Deze oefenen immers een grote invloed uit en vervullen een primordiale rol in het onderwijssysteem. Een betere opleiding en een grotere motivatie moeten hen in staat stellen zich op professioneel gebied doeltreffender te ontplooien. Dat vergt een ingrijpende koerswijziging bij de lerarenopleiding. Bovendien moet werk worden gemaakt van een betere relatie tussen leraren en leerlingen. Alleen zo kunnen de scholen hun essentiële taak - het aanleren van kennis en vaardigheden - vervullen.

Dat valt te verklaren door de gebrekkige infrastructuur, leerkrachten met beperkte vaardigheden of middelen, een schrijnend gebrek aan didactisch materiaal en leerlingen die amper of niet voorbereid of gemotiveerd zijn. Al deze redenen zijn onder een noemer te vatten: een falend systeem.

Verschillen verminderen

Alles valt of staat ook met de motivatie en de voorbereiding van de leerlingen. Ze zullen niet leergierig zijn wanneer ze slecht zijn gevoed en gehuisvest en onheus worden behandeld. Hersenscans tonen aan dat de neurologische verbindingen van een kind dat in armoede leeft, afwijken van die van een kind dat in goede omstandigheden opgroeit. De verschillen tussen arm en rijk blijken dus een fundamenteel probleem in het onderwijs.

Even belangrijk zijn genderverschillen die vaak rechtstreeks verband houden met de sociale kloof. In de armste gezinnen ligt het aantal meisjes dat schoolloopt onder het gemiddelde. In 2014 had slechts 5% van de meisjes uit de armste gezinnen in Kameroen voldoende leerstof opgenomen om verder naar school te kunnen gaan, tegenover 76% van de meisjes uit de rijkste gezinnen. De resultaten in Benin, de Democratische Republiek Congo en Senegal zijn gelijklopend.

Factoren zoals een handicap of het behoren tot een kaste of een etnische groep werken het vroegtijdig schoolverlaten sterk in de hand. Het is dan ook van essentieel belang om een licht te werpen op de verborgen uitsluitingsmechanismen waardoor het leerproces ondermaats is of niet plaatsvindt.

In 2014 had slechts 5% van de meisjes uit de armste gezinnen in Kameroen voldoende leerstof opgenomen om verder naar school te kunnen gaan, tegenover 76% van de meisjes uit de rijkste gezinnen.

Dennis Sinyolo, hoofdcoördinator van de onderwijs- en tewerkstellingsafdeling van Education International, nam deel aan de voorstelling van het rapport in Brussel. Hij wees er met klem op de financiële crisis waarmee het onderwijssysteem wordt geconfronteerd: ‘De naam ‘World Bank’ wordt eerst en vooral geassocieerd met geld. Maar in dit rapport komt het aspect geld helemaal niet aan bod!’ Education International, de grootste koepelorganisatie ter wereld op vlak van onderwijs, legt dus de nadruk op financiering, meer bepaald van openbare scholen. Een ander sleutelbegrip is samenwerking. Zowel de samenwerking met leerkrachten als die onder leerkrachten moeten in de plaats komen van competitie, die in dit domein contraproductief is. Ten slotte dienen leerkrachten erkenning te krijgen voor het professionele werk dat ze leveren.

Onderwijs vormt een van de fundamentele pijlers van onze samenleving. Als zodanig is het een van de voornaamste en meest aangewezen investeringen. Indien degelijk toegepast, kan onderwijs aan leerlingen inzicht geven in hun leefomgeving, in de interactie die er plaatsvindt en in nog veel meer belangrijke beginselen van de samenleving.

Lees het volledige rapport hier.

 

WDR 2018

 

Wereldbank Onderwijs
Terug Mens
Imprimer
Over hetzelfde thema - Artikel 6 /9 Twee jonge onderneemsters in Bolivia