Snel lezen

Biodiversiteit en traditionele geneeskunde, eenzelfde strijd

Chris Simoens
19 augustus 2019
In Benin dragen geneeskrachtige planten bij tot werkgelegenheid én de gezondheid. Noch de kennis noch de planten mogen verdwijnen.

 

De traditionele geneeskunde in Benin blijft springlevend. Geneeskrachtige kruiden worden geplukt – vaak in het wild - en verhandeld, én veelvuldig gebruikt. De Beniners verzorgen er kwalen mee zoals hoge bloeddruk en allerlei soorten infecties. Sommige kruiden vinden ook hun toepassing in de traditionele keuken. 

De handel in geneeskrachtige planten vormt in Benin dus een voorname economische sector. Pluk en kweek, groothandel, transport, verwerking, verkoop op lokale markten, alle zorgen ze voor werkgelegenheid. Maar natuurlijk mag de oogst van wilde planten niet te ver gaan. Dat zou niet alleen de biodiversiteit ernstig aantasten, maar ook de toekomst van deze bloeiende sector in het gedrang brengen.

Beninse wetenschappers – met Belgische steun - maakten daarom een analyse van de traditionele geneeskunde in hun land. Ze vonden 202 plantensoorten die vaak gebruikt worden. Sommige van de meest verkochte soorten bleken nog vrij zeldzaam voor te komen. De kennis over geneeskrachtige kruiden wordt vooral mondeling overgedragen binnen families.

Borden die aanduiden dat planten niet mogen aangeraakt worden.
© KBIN/IRBNS

De onderzoekers willen dan ook de kennis over de traditionele geneeskunde verdiepen. Er moet een atlas aan gewijd worden die ook de vindplaatsen van de planten toont, naast een tijdschrift. Elke grote gemeente zou over een plantentuin moeten beschikken. De overheid dient vormingen te organiseren voor mensen die de traditionele kennis nog in huis hebben.

Daarnaast willen de wetenschappers leren om de geneeskrachtige planten te vermenigvuldigen, zeker deze die steeds zeldzamer worden. De vindplaatsen van de kruiden moeten beschermd worden, terwijl gedegradeerde wouden kunnen aangerijkt worden met medicinale planten. Ze stellen eveneens voor om de producenten en handelaars beter te omkaderen, onder meer om te vermijden dat plantensoorten uitsterven. Ten slotte moet een nationaal ethnobotanisch observatorium de hele waardeketen van de geneeskrachtige kruiden van nabij opvolgen.

Bekijk ook het oorspronkelijk beleidsdocument (in het Frans).

CEBioS

Het onderzoek van dit artikel kwam tot stand met de steun van CEBioS (= ‘Capacities for Biodiversity and Sustainable Development’). Dit programma wordt gefinancierd door de Belgische Ontwikkelingssamenwerking en is gehuisvest in het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN). CEBioS steunt een aantal landen zoals Benin, DR Congo, Burundi en Vietnam om indicatoren te ontwikkelen om hun biodiversiteit op te volgen. Dat moet hen toelaten om beter te rapporteren over hun biodiversiteit binnen de VN-Conventie over Biodiversiteit.

Binnen CEBioS volgt een tiental personen ‘biodiversiteit en ontwikkeling’ op, met onder meer ondersteuning aan onderzoek, informatie, sensibilisering, beleidsadvies en publicaties rond biodiversiteit en ontwikkeling in het Zuiden. CEBioS organiseert tevens korte stagebezoeken in België en workshops ter plaatse voor instellingen in ontwikkelingslanden. Het maakt ook de koloniale archieven over de toenmalige nationale parken toegankelijk door ze te digitaliseren.

 

Benin Biodiversiteit Gezondheid
Volgend artikel Te veel woudvlees op het menu